Best viewed with
Internet Explorer (IE) 4
and higher.
Site optimized for IE 5.0.

²ªÀªÉÆUÀ΢0zÀ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 60 Q. «ÄÃ. zÀÆgÀzÀ°èzÉ ºÉÆ0§Äd CxÀªÁ FV£À ºÀÄ0ZÀ J0§ UÁæªÀÄ. ºÉÆ0§ÄdzÀ°è ¸ÀÄ¥Àæ¹zÀÞªÁzÀ eÉÊ£À ªÀÄoÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀzÁäªÀw zÉêÁ®AiÀÄUÀ½ªÉ. C£ÉÃPÀ ¥ÁæaãÀ §¸À¢UÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ zÉêÁ®AiÀÄUÀ¼ÀÄ EªÉ. eÉÊ£À zsÀ«ÄðÃAiÀÄjUÉ ºÉÆ0§ÄdªÀÅ M0zÀÄ Cw±ÀAiÀÄ PÉëÃvÀæªÁV, AiÀiÁvÁæ¸ÀܼÀªÁV ¨sÁgÀvÀzÁzÀå0vÀ SÁåw UÀ½¹zÉ. Qæ. ±À. 7 £Éà ±ÀvÀªÀiÁ£À¢0zÀ 16 £Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ PÉÆ£ÉAiÀĪÀgÉUÉ ºÉÆ0§ÄdªÀÅ ¸Á0vÀgÀgÀ gÁdzsÁ¤AiÀiÁVvÀÄÛ. ¸Á0vÀ½UÉ 1000 ºÉ¸Àj£À PÀ0¥Àt£À £É¯É«ÃqÁV, ZÁjwæPÀ ªÀĺÀvÀé ¥ÀqÉ¢vÀÄÛ. PÀ£ÁðlPÀ ZÀjvÉæAiÀÄ°è ºÉÆ0§Äd £ÁqÀÄ, ¥ÀæªÀÄÄR eÉÊ£À PÉÃ0zÀæªÁVzÉ.

ºÉÆ0§ÄdzÀ ¸ÀÄvÀÛ ªÀÄÆgÀÄ ¸ÀÄwÛ£À PÉÆÃmÉ EzÀÝ PÀÄgÀĺÀÄUÀ¼ÀÄ, PÉÆÃmÉAiÀÄ CªÀ±ÉõÀUÀ¼ÀÄ PÀ0qÀħgÀÄwÛªÉ. E°è PÀ0qÀħ0¢gÀĪÀ ¸ÁägÀPÀUÀ¼ÀÄ, ±Á¸À£ÀUÀ¼ÀÄ »0zÉ EzÉÆ0zÀÄ ¥Àæ¹zÀÞ £ÀUÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥Àæ¹zÀÞ zsÁ«ÄðPÀ PÉÃ0zÀæªÁVvÀÄÛ J0§ ¸À0UÀwUÉ ¥ÀÇgÀPÀªÁVªÉ. ¥ÁæaãÀªÁV ¥ÉÇ0§ÄZÀð, ¥ÉÇ0§ÄZÀѪÉ0§ ºÉ¸ÀgÀÄUÀ¼ÀÄ ±Á¸À£ÉÆÃPÀÛªÁVªÉ. ºÉÆ0§Äd J0zÀgÉ "vÀªÀ¤¢üAiÀÄ ¨sÀ0qÁgÀ" J0§ CxÀð«zÉ. ¸Á0vÀ½UÉ ¸Á¹gÀ £Ár£À gÁdzsÁ¤ ºÉÆ0§ÄdªÀÅ zÉÆqÀØ EwºÁ¸ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆ0¢zÉ. E°è£À ªÀiÁ0qÀ°ÃPÀjUÉ "ºÉÆ0§ÄZÀð ºÀ¢£É0lÄ PÀ0¥ÀtzÉƼÀUÀt £ÁqÀ CgÀ¸ÀgÀÄ", "ºÉÆ0§ÄZÀÑ ¥ÀÅgÀªÀgÉñÀégÀ" J0§ ©gÀÄzÀÄUÀ½ªÉ. ºÉÆ0§ÄZÀÑ £ÁqÀÄ, ªÀÄÄ0zÀĪÀ0PÀ£ÁqÀÄ, ºÉÆ0§Äd ¹ÃªÉÄ, J0§ G¯ÉèÃRUÀ½ªÉ. ºÉÆ0§ÄZÀѪÀÅ zÀlÖªÁzÀ CgÀtå VqÀ ªÀÄgÀUÀ¼À £ÀqÀÄªÉ EzÀÝ ¥Àæ¹zÀÞ ¥ÀÅgÀªÁVvÀÄÛ.

GvÀÛgÀ ¨sÁgÀvÀzÀ ªÀÄzsÀÄgɬÄ0zÀ §0zÀ, ªÀĺÁ GUÀæ ªÀ0±ÀPÉÌ ¸ÉÃjzÀ ªÀÄÆ® ¥ÀÅgÀĵÀ f£ÀzÀvÀÛgÁAiÀÄ J0§ªÀ£ÀÄ £ÉÆQÌAiÀĨÉâ (¥ÀzÁäªÀwà zÉëAiÀÄ) C£ÀÄUÀæºÀ¢0zÀ ºÉÆ0§ÄdzÀ°èzÀÝ PÀ£ÀPÁ¸ÀÄgÀ£À£ÀÄß ¸À0ºÀj¹, DvÀ£À ¥ÀlÖtªÀ£ÀÄß ªÀ±À¥Àr¹PÉÆ0qÀ£É0zÀÆ, £À0vÀgÀ vÀ£Àß gÁdzsÁ¤AiÀÄ£ÁßV ªÀiÁrPÉÆ0qÀÄ, ºÀ®ªÀÅ §¸À¢UÀ¼À£ÀÄß ¤«Äð¹zÀ J0§ ¸À0UÀwUÀ¼ÀÄ ±Á¸À£ÀUÀ¼À°è PÀ0qÀħgÀÄwÛªÉ. Qæ. ±À. 602 gÀ ¥Àæ¨sÀªÀ £ÁªÀÄ ¸À0ªÀvÀìgÀ, ¥Á®ÄÎt PÀȵÀÚ ¸À¥ÀÛ«Ä UÀÄgÀĪÁgÀ PÀÄ0¨sÀ ®UÀß ªÀÄƯÁ £ÀPÀëvÀæ, ¹¢ÞAiÉÆÃUÀ ¥Àæ±À¸ÀÛ PÁ®zÀ°è f£ÉÃ0zÀægÀ ¥ÀÅvÀæ f£ÀzÀvÀÛ£ÀÄ PÀ£ÀPÀ¥ÀÅgÀzÀ°è AiÀÄPÀëzÉëAiÀiÁzÀ ¥ÀzÁäªÀwà zÉëAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀæwµÁצ¹zÀ£É0§ G¯ÉèÃR ±Á¸À£ÀzÀ°èzÉ. PÀzÀ0§gÀ CªÀ£ÀwAiÉÆ0¢UÉ ¥ÁægÀ0¨sÀªÁzÀ ZÁ®ÄPÀågÀ PÁ®zÀ°è ºÉÆ0§Äd £ÁqÀÄ GzÀAiÀĪÁVzÉ J£ÀߧºÀÄzÀÄ. F PÀ£ÀPÁ¸ÀÄgÀ£À PÀ£ÀPÀ¥ÀÅgÀªÉà zÉòÃAiÀÄ ¨sÁµÉAiÀÄ°è ºÉÆ0§Äd J0zÁVzÉ.

PÁ® PÁ®PÉÌ PÀ£ÁðlPÀªÀ£ÀÄß D½zÀ UÀ0UÀgÀ, ZÁ®ÄPÀågÀ, gÁµÀÖçPÀÆlgÀ, PÀ¯Áåt ZÁ®ÄPÀågÀ, ºÉÆAiÀÄì¼ÀgÀ, «dAiÀÄ£ÀUÀgÀ CgÀ¸ÀgÀ ªÀiÁ0qÀ°ÃPÀgÁV f£ÀzÀvÀÛ£À ªÀ0±ÀdgÀÄ ºÉÆ0§Äd¢0zÀ ¸Á0vÀ½UÉ ¸Á¹gÀ £ÁqÀ£ÀÄß D½zÁÝgÉ. C¼ÀÆ¥ÀgÀ£ÀÄß ¸ÉÆð¹zÀ ¸Á0vÀgÀgÀÄ, ¥ÉÇ0§ÄZÀð ¥ÀÅgÀªÀgÁ¢üñÀgÁzÀgÀÄ. PÁ¯Á0vÀgÀzÀ°è ¸Á0vÀgÀgÀÄ, PÀ¼À¸À, PÁPÀð¼À, ¸ÉÃvÀÄ, ºÉƸÀUÀÄ0zÀ, PÉgÀªÁ¸É, ºÁqÀĺÀ½î, £ÀUÀgÉ ªÀÄÄ0vÁzÀ £ÀUÀgÀUÀ¼À£ÀÄß gÁdzsÁ¤AiÀÄ£ÁßV ¥ÉÇ0§ÄZÀÑ ¥ÀÅgÀªÀgÁ¢üñÀgÀÄ, ¥ÀzÁäªÀwà ®§ÞªÀgÀ ¥Àæ¸ÁzÀgÀÄ J0§ ©gÀÄzÀÄ CªÀgÀ eÉÆvÉUÉà §0¢zÉ. 9 £Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°è 2 £Éà f£ÀzÀvÀÛ£ÀÄ ºÀnÖAiÀÄ0UÀrAiÀÄ°è ZÀ0zÀæ£ÁxÀ §¸À¢AiÀÄ£ÀÄß ¤«Äð¹zÀ£É0§ ¸À0UÀw ±Á¸À£ÉÆÃPÀÛªÁVzÉ.

eÉÊ£ÀgÀ 23 £Éà wÃxÀð0PÀgÀgÁzÀ ¥Á±Àéð£ÁxÀgÀÆ GUÀæªÀ0±ÀzÀªÀgÀÄ. EzÀj0zÁVAiÉÄà ±Á0vÀgÀ¸ÀgÀÄ ºÉÆ0§ÄdzÀ°è ¥Á±Àéð£ÁxÀgÀ §¸À¢UÀ¼À£ÀÄß «UÀæºÀUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀæzsÁ£ÀªÁV ¸Áܦ¹zÁÝgÉ. ²æà zsÀgÀuÉÃ0zÀæ - ¥ÀzÁäªÀwà f£ÀzÉêÀvÉUÀ¼À DgÁzsÀPÀgÀÆ DVzÁÝgÉ. GUÀæªÀ0±ÀzÀ G¯ÉèÃR eÉÊ£À ¥ÀÅgÁtUÀ¼À°èAiÀÄÆ PÀ0qÀħgÀÄvÀÛzÉ. ¸Á0vÀgÀ CgÀ¸ÀgÀÄ ªÁ£ÀgÀzsÀédªÀ£ÀÆß ¹0ºÀ ¯Á0bÀ£ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆ0¢zÀÝgÀÄ. ¸Á0vÀgÀgÀ PÀÄ®zÉêÀvÉ ¥ÀzÁäªÀwà zÉë (£ÉÆQÌAiÀĨÉâ) ¸Á0vÀgÀgÀÄ CZÀÑ PÀ£ÀßqÀ£Ár£À CgÀ¸ÀgÁV, PÀ£ÀßqÀzÀ¯Éèà DqÀ½vÀ £ÀqɹzÁÝgÉ. CªÀgÀ ±Á¸À£ÀUÀ¼ÀÆ ¥ÀæªÀÄÄRªÁV PÀ£ÀßqÀ ¨sÁµÉAiÀÄ°ègÀĪÀÅzÀÄ CªÀgÀ PÀ£ÀßqÀ ¦æÃwUÉ ¸ÁQëAiÀiÁVªÉ. 12 £Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°è ¸Á0vÀgÀgÀ M0zÀÄ PÀÄr ºÉƸÀUÀÄ0zÀªÀ£ÀÄß gÁdzsÁ¤AiÀÄ£ÁßV ªÀiÁrPÉÆ0rvÀÄ. ªÀÄvÉÆÛ0zÀÄ PÀÄr 14 £Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°è PÀ¼À¸ÀPÀÆÌ C°è0zÀ PÀgÁªÀ½AiÀÄ PÁPÀð¼ÀPÀÆÌ ºÉÆìÄvÀÄ. ºÉƸÀUÀÄ0zÀ CgÀ¸ÀgÀÄ °0UÁAiÀÄvÀ ªÀÄvÁªÀ®0©UÀ¼ÁV, ²ªÀ zÉêÁ®AiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¤«Äð¹zÀgÉ0zÀÄ ©. J¯ï. gÉʸïgÀªÀgÀÄ zÁR°¹zÁÝgÉ.

¸Á0vÀgÀgÀ CgÀ¸ÀÄ 2 £Éà f£ÀzÀvÀÛ£À DqÀ½vÀ CªÀ¢üAiÀÄ°è ºÉÆ0§Äd £ÁqÀÄ DUÀÄ0¨É PÀÄ0zÁ¢æ¬Ä0zÀ ªÀÄÆrUÉgÉ PÀ¼À¸ÀzÀªÀgÉUÀÆ ¸ÁUÀgÀ vÁ®ÆèPÀÄ UÉÆêÀzsÀð£ÀVjAiÀĪÀgÉUÉ EgÀĪÀ ¥ÀæzÉñÀªÀ£ÀÄß M¼ÀUÉÆ0rvÀÄÛ. ªÉÄt¹£À gÁt J0zÀÄ ¥Àæ¹zÀÞ¼ÁzÀ gÁt ZÉ£Àß ¨sÉÊgÁzÉëAiÀÄ D½éPÉAiÀÄ ¸À0zÀ¨sÀðzÀ°è PɼÀ¢ CgÀ¸ÀÄ ªÉ0PÀl¥Àà £ÁAiÀÄPÀ£ÀÄ DPÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÉÆð¹, ¸Á0vÀ½UÉ 1000 £ÁqÀ£ÀÄß vÀ£Àß gÁdåPÉÌ ¸ÉÃj¹PÉÆ0qÀ£É0zÀÆ ²æà ©. J¯ï. gÉʸï C©ü¥ÁæAiÀÄ¥ÀnÖzÁÝgÉ.

C0zsÁ¸ÀÄgÀ - 12:
¥ÁæaãÀªÁV UÉÆãÀgÀ¸À£ÀÄ ¸Á0vÀ½UÉ 1000 £ÁqÀ£ÀÄß D¼ÀÄwÛzÀÝ£ÀÄ. f£ÀzÀvÀÛ£ÀÄ C0zsÀPÁ¸ÀÄgÀ£À£ÀÄß PÉÆ0zÀ£ÀÄ. £À0vÀgÀ PÀ£ÀPÀ¥ÀÅgÀPÉÌ (ºÉÆ0§Äd) §0zÀÄ PÀ£ÀPÁ¸ÀÄgÀ£À£ÀÄß PÉÆ0zÀ£ÀÄ. PÀÄ0zÁ¢æ ¨ÉlÖ¢0zÀ PÀgÀzÀƵÀtgÀ£ÀÄß Nr¹ ªÀ±À¥Àr¹PÉÆ0qÀ£ÀÄ. F UÉ®ªÀÅUÀ½0zÀ ¸ÀĦæÃvÀ¼ÁzÀ ¥ÀzÁäªÀw zÉëAiÀÄÄ ºÉÆ0§ÄZÀðzÀ°è £É¯É¹, f£ÀzÀvÀÛ¤UÉ PÀ鴃 vÉÆÃj, ¸Á0vÀ½UÉ ¸Á¹gÀzÀ gÁdzsÁ¤AiÀÄ£ÁßV¹zÀ¼É0zÀÄ ±Á¸À£ÀUÀ¼À°è G¯ÉèÃRªÁVzÉ. FvÀ£À PÁ®zÀ°è gÁdåªÀÅ ¸ÀĹÜgÀªÁV ¥ÀæªÀzsÀðªÀiÁ£ÀPÉÌ §0¢vÀÄ. gÁdåzÀ°è ±Á0w £É¯ÉUÉÆ0rvÉ0zÀÄ C0¢¤0zÀ GUÀæªÀ0±ÀzÀ CgÀ¸ÀjUÉ ¸Á0vÀgÀgÀÄ J0§ ºÉ¸ÀgÀÄ §0¢zÉ.

f£ÀzÀvÀÛ£À £À0vÀgÀzÀ ¸Á0vÀgÀgÀÄ, ¸ÁºÀ¸À¢0zÀ ¸Á0vÀ½UÉ ¸Á¹gÀ£ÁqÀ£ÀÄß PÀnÖzÁÝgÉ. ¥ÀæxÀªÀĪÁV ºÉÆ0§Äd, PÁPÀð¼À vÀļÀÄ£Ár£À°è eÉÊ£ÀzsÀªÀÄðªÀ£ÀÄß vÀ0zÀ QÃwð ¸Á0vÀgÀjUÉ ¸ÉÃgÀÄvÀÛzÉ. 8 j0zÀ 11 £Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ ±Á¸À£ÀUÀ¼À°è f£ÀzÀvÀÛ J0§ ºÉ¸ÀgÀÄ PÀ0qÀħgÀÄwÛzÀÄÝ 1 £Éà f£ÀzÀvÀÛ£À PÁ® 8 - 9 ±ÀvÀªÀiÁ£ÀªÉ0zÀÆ, 2 £Éà f£ÀzÀvÀÛ£À PÁ® 10 - 11 £Éà ±ÀvÀªÀiÁ£À EgÀ§ºÀÄzÉ0zÀÄ qÁ. ºÀ0¥À£Á CªÀgÀÄ G¯ÉèÃT¹zÁÝgÉ. 9 £Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ PÉÆ£ÉUÉ D½zÀªÀ£ÀÄ vÉƯÁ¥ÀÅgÀĵÀ «PÀæªÀÄ ¸Á¸ÀÛgÀ J0§ªÀ£ÀÄ. FvÀ£ÀÄ vÀ£Àß vÀÆPÀzÀ a£ÀߪÀ£ÀÄß zÁ£À ªÀiÁr ¥Àæ¹zÀÞ£ÁVzÁÝ£É. FvÀ£À vÀįÁ¨sÁgÀ ²¯Á¥sÀ®PÀªÀ£ÀÄß FUÀ®Æ ºÉÆ0§ÄdzÀ°è PÁt§ºÀÄzÀÄ.

«PÀæªÀÄ ¸Á0vÀgÀ£À CªÀ¢üAiÀÄ°è gÁdåªÀÅ «¸ÁÛgÀªÁ¬ÄvÀÄ. QæÃqÉAiÀÄ°è ¤¥ÀÅt£ÁzÀ FvÀ §£ÀªÁ¹AiÀÄ CgÀ¸ÀÄ PÁªÀÄzÉêÀ£À ¥ÀÅwæ ®Që÷äÃzÉëAiÀÄ£ÀÄß «ªÁºÀªÁVzÀÝ£ÀÄ. ²PÁj¥ÀÅgÀ ±Á¸À£À 284 gÀ°è G¯ÉèÃRªÁVgÀĪÀ0vÉ «PÀæªÀÄ ¸Á0vÀgÀ£ÀÄ (Qæ. ±À. 890 - 935) gÁµÀÖçPÀÆl zÉÆgÉ EªÀÄär PÀȵÀÚªÀ®è¨sÀ (Qæ. ±À. 879 - 914) £À ¸ÁªÀÄ0vÀ£ÁVzÀÝ£ÀÄ. ªÀÄvÀÄÛ §£ÀªÁ¹AiÀÄ CgÀ¸À£À ¥ÀÅwæAiÀÄ£ÀÄß «ªÁºÀªÁVzÀÝ£É0zÀÄ w½zÀħgÀÄvÀÛzÉ. FvÀ¤UÉ «PÀæªÀÄ ±Á£ÀÛgÀ J0§ ºÉ¸ÀgÀÄUÀ½zÀݪÉ0zÀÄ w½zÀħgÀÄvÀÛzÉ. FvÀ£À gÁdåPÉÌ FV£À ºÉÆ£Áß½ (¸ÀĪÀtðªÀ½) ¸ÀºÀ ¸ÉÃj ¥ÀæªÀÄÄR DqÀ½vÀ PÉÃ0zÀæªÁVvÉÛ0zÀÆ w½AiÀÄÄvÀÛzÉ. F «PÀæªÀÄ ¸Á£ÀÛgÀ£À £À0vÀgÀzÀ CgÀ¸ÀjUÀÆ bÀ®zÀ0PÀªÀÄ®è£É0§ ©gÀÄzÀÄ EgÀĪÀ ¸À0UÀw ±Á¸À£ÀUÀ½0zÀ w½zÀħgÀÄvÀÛzÉ. 1 £Éà «PÀæªÀÄ ¸Á0vÀgÀ£À £À0vÀgÀzÀ ZÀjvÉæ E£ÀÆߪÀgÉUÉ ¤¢ðµÀÖªÁV®è. Qæ. ±À. 1077 gÀ°è 2 £Éà «PÀæªÀÄ ¸Á0vÀgÀ J0§ CgÀ¸À£À G¯ÉèÃR ±Á¸À£ÉÆÃPÀÛªÁVzÉ. FvÀ£À £À0vÀgÀ (Qæ. ±À. 1035) £Éà £À¤ß ±Á0vÀgÀ J0§ªÀ£ÀÄ ZÁ®ÄPÀågÀ ¸ÁªÀÄ0vÀ£ÁV D½zÁÝ£É.

£À¤ß ¸Á0vÀgÀ£À (Qæ. ±À. 1027 - 35) ªÀÄUÀ M0zÀ£Éà vÉÊ®¥À (Qæ. ±À. 1035 - 50) J0§ªÀ£ÀÄ ¥Àæ¹zÀÞ£ÁV ¸Á0vÀ½UÉ 1000 £ÁqÀ£ÀÄß D½zÁÝ£É. FvÀ£À PÁ®zÀ°è gÁµÀÖçPÀÆlgÀ £À0vÀgÀ, PÀ¯Áåt ZÁ®ÄPÀåjUÉ ¤µÀ×gÁV ¸Á0vÀgÀgÀÄ §zÀ¯ÁVgÀĪÀÅzÀ£ÀÄß PÁt§ºÀÄzÀÄ. vÀªÀÄä ZÀPÀæªÀwðUÀ¼À0vÉAiÉÄà ºÉÆ0§ÄdzÀ CgÀ¸ÀgÀÆ vÀªÀÄä ºÉ¸ÀgÀ£ÀÄß vÉæöʯÉÆÃPÀå ªÀÄ®è«ÃgÀ±Á0vÀgÀgÉ0zÀÄ PÀgÉzÀÄPÉÆ0rzÁÝgÉ. 2 £Éà «ÃgÀ±Á¸ÀÛgÀ£ÀÄ (1042 - 68) PÀ¯Áåt ZÁ®ÄPÀågÀ ªÀÄ0qÀ¯Á¢ü¥ÀwAiÀiÁV ºÉÆ0§ÄdªÀ£ÀÄß ¨sÀzÀæPÉÆÃmÉAiÀiÁV¹zÀ£ÀÄ. FvÀ£À PÁ®zÀ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 10 ±Á¸À£ÀUÀ¼À£ÀÄß qÁ. ºÀ0¥À£Á CªÀgÀÄ zÁR°¹zÁÝgÉ. FvÀ£ÀÄ CvÀå0vÀ zsÉÊAiÀÄð¢0zÀ, ªÉʨsÀªÀ¢0zÀ D½, C£ÉÃPÀ zÁ£ÀzÀwÛ ¤Ãr §¸À¢UÀ¼À£ÀÄß ¤«Äð¹zÁÝ£É. vÉÊ®¥À EjªÀ ¨ÉqÀ0UÀ ¸ÁvÁå±ÀæAiÀÄ 5 £Éà «PÀæªÀiÁ¢vÀå ZÁ®ÄPÀå MqÉAiÀÄgÉÆ0¢UÉ FvÀ¤UÉ M¼ÉîAiÀÄ ¸À0§0zsÀ«¢ÝvÀÄ. F ¸À0§0zsÀªÀÅ 3 £Éà ±Á0vÀgÀ£ÁzÀ UÉÆë0zÀgÀ £À¤ß ¸Á0vÀgÀ£ÀÄ (Qæ. ±À. 1077) gÀ°è ZÀPÀæªÀwð¬Ä0zÀ C¥ÀǪÀð UËgÀªÀ ¥ÀqÉ¢zÀÝ ¸À0UÀw G¯ÉèÃRªÁVzÉ. £À0vÀgÀzÀ ¸Á0vÀgÀ wæ¨sÀĪÀ£ÀªÀÄ®è ±Á£ÀÛgÀzÉêÀ (Qæ. ±À. 1090 - 1130) J0§ªÀ£ÀÄ ¥Àæ¨sÁªÀ±Á°AiÀiÁV D½zÁÝ£É. FvÀ£ÀÄ wÃxÀðºÀ½îAiÀÄ°è §¸À¢ ¤«Äð¹ zÁ£ÀzÀwÛ ¤ÃrzÁÝ£É. ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 200 ªÀµÀðUÀ¼À PÁ® ZÁ®ÄPÀågÀ ZÀPÀæªÀwðUÀ¼À ªÀiÁ0qÀ°ÃPÀgÁV ¸Á0vÀgÀgÀÄ ºÉÆ0§Äd PÉÃ0zÀæªÁV D½zÀgÀÄ.

Qæ. ±À. 1147 j0zÀ 1156 gÀªÀgÉUÉ D½zÀ ²æêÀ®è¨sÀ«PÀæªÀıÁ£ÀÛgÀ£ÀÄ vÉÊ®¥À wæ¨sÀĪÀ£ÀªÀÄ®è ±Á£ÀÛgÀ ªÀÄvÀÄÛ 2 £Éà ZÀlÖ®zÉëAiÀĪÀgÀ ¥ÀÅvÀæ. EwÛÃZÉUÉ ºÉÆ0§ÄdzÀ ¸À«ÄÃ¥À zÉÆgÀQgÀĪÀ PÀ®ÆègÀÄ F±ÀégÀ zÉêÁ®AiÀÄzÀ ªÀÄÄ0¢gÀĪÀ C¥ÀæPÀnvÀ ±Á¸À£ÀzÀ°è G¯ÉèÃRªÁVgÀĪÀ0vÉ ²æêÀ®è¨sÀ «PÀæªÀÄ ±Á0vÀgÀ PÁ® 1168 gÀªÉgÉUÉ EvÉÛ0zÀÄ, F ¯ÉÃRPÀgÉà ªÉÆzÀ® ¨ÁjUÉ ¥ÀæPÀn¹, ²æà ªÀ®è¨sÀ «PÀæªÀÄ ±Á0vÀgÀ PÁ® Qæ. ±À. 1147 j0zÀ 1168 J0zÀÄ ¹zÀÞ¥Àr¹zÁÝgÉ. ²æêÀ®è¨sÀ «PÀæªÀÄ ±Á0vÀgÀ£ÀÄ ±ËAiÀÄð zsÉÊAiÀÄðUÀ½0zÀ ¸Á0vÀ½UÉ 1000 £ÁqÀ£ÀÄß D½, ¸ÀªÀÄÈ¢ÞAiÀÄvÀÛ £ÀqɹzÁÝ£É. FvÀ£À ¸ÀºÉÆÃzÀj ¥À0¥ÁzÉëAiÀÄÄ ªÀĺÁ f£À¨sÀPÉÛ. FPÉ C£ÉÃPÀ §¸À¢UÀ¼À£ÀÄß ¤«Äð¹ zÁ£À zÀwÛ ¤Ãr £ÀÆvÀ£À CwÛªÀĨÉâ J0zÀÄ ºÉ¸ÀgÁVzÁݼÉ. ²æà ªÀ®è¨sÀ£À ¥Àwß vÀļÀĪÀ®zÉë. FvÀ£À £À0vÀgÀ ¸Á0vÀ½UÉ ¸Á¹gÀ £ÁqÀÄ, «¨sÁUÀªÁV ºÉƸÀUÀÄ0zÀ, PÀ¼À¸ÀUÀ½0zÀ D½zÀgÀÄ. PÉ®ªÀÅ CgÀ¸ÀgÀÄ ±ÉʪÀ ¥ÀPÀë¥ÁwUÀ¼ÁV ²ªÀ zÉêÁ®AiÀÄUÀ¼À£ÀÄß PÀnÖ¹, fÃuÉÆðÃzÁÞgÀ ªÀiÁr¹ ¤ÃrzÀ zÁ£ÀUÀ¼ÀÄ ±Á¸À£ÉÆÃPÀÛªÁVzÉ.

ZÁ®ÄPÀå ZÀPÀæªÀwðUÀ¼À ªÀiÁ0qÀ°ÃPÀgÁV, ¸Á0vÀgÀ ¸ÀºÉÆÃzÀgÀgÀÄ ¨ÉÃgÉ ¨ÉÃgÉ PÀqÉUÀ½0zÀ D½zÀgÀÆ ZÀPÀæªÀwðUÀ½UÉ ¤µÀ×gÁV ªÀÄÄ0zÀĪÀjzÀgÀÄ. ZÁ®ÄPÀågÀ ©gÀÄzÀÄUÀ¼À£ÀÄß vÀªÀÄäzÁV¹PÉÆ0qÀgÀÄ. gÁAiÀÄ vÉÊ®¥À zÉêÀ£ÀÄ ºÉÆ0§Äd ©lÄÖ, "¸ÉÃvÀÄ" J0§°è0zÀ D½zÀ£ÀÄ. £À0vÀgÀzÀ PÁªÀĨsÀÆ¥À£ÀÆ, DvÀ£À £À0vÀgÀzÀ wæ¨sÀĪÀ£À ªÀÄ®è dUÀzÉêÀgÀ¸À£ÀÄ PÀ¼ÀZÀÆAiÀÄðgÀ ªÀiÁ0qÀ°ÃPÀgÁVzÀÝgÀÄ. FvÀ£ÀÄ PÀzÀ0§gÉÆqÀ£É ºÉÆÃgÁr PÀzÀ0§½UÉAiÀÄ PÉ®ªÀÅ ¨sÁUÀUÀ¼À£ÀÄß vÀ£Àß ªÀÄ0qÀ®PÉÌ ¸ÉÃjzÀ£É0zÀÄ w½zÀÄ §gÀÄvÀÛzÉ. ¸Á0vÀgÀgÀ°è ¥Àæ¹zÀÞ£ÁzÀªÀ£ÀÄ ªÀÄĪÀÄär «ÃgÀ ¸Á£ÀÛgÀzÉêÀ (Qæ. ±À. 1169 - 1194) FvÀ£ÀÄ ZÁ®ÄPÀågÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÀ¼ÀZÀÆgÀågÀÄ E§âgÀ°èAiÀÄÆ M¼ÉîAiÀÄ ¸À0§0zsÀ«j¹PÉÆ0qÀ ªÀiÁ0qÀ°ÃPÀ£ÁVzÀÝ£ÀÄ. FvÀ£ÀÄ C0zsÁ¸ÀÄgÀ PÉÆÃmÉ ªÀÄvÀÄÛ UËdUÁæªÀÄzÀ ªÉÄïÉgÀVzÀ ±ÀvÀÄæUÀ¼À£ÀÄß Nr¹zÀ£É0§ ±Á¸À£À G¯ÉèÃR«zÉ.

F CªÀ¢üAiÀÄ°è ¸Á0vÀ½UÉ - ¸Á¹gÀzÀ UÀr ¨sÁUÀUÀ¼À°è AiÀÄÄzÀÞUÀ¼ÀÄ ¥ÁægÀ0¨sÀªÁzÀªÀÅ. ºÁ£ÀUÀ°è£À PÀzÀ0§gÀÄ, ¨É¼ÀUÀÄwÛ ¹0zsÀgÀÄ, GZÀÑ0V ¥Á0qÀågÀÄ, zÉÆÃgÀ¸ÀªÀÄÄzÀæzÀ ºÉÆAiÀÄì¼ÀgÀÄ, ¸Á0vÀ½UÉ £ÁqÀ£ÀÄß ºÀjzÀÄ ºÀ0aPÉƼÀîvÉÆqÀVzÀgÀÄ. 12 £Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ £À0vÀgÀ ¸Á0vÀgÀjUÉ PÉlÖ PÁ® ¥ÁægÀ0¨sÀªÁ¬ÄvÀÄ. ¸Á0vÀgÀgÀÆ vÀªÀÄä £ÁqÀ£ÀÄß G½¹PÉƼÀî®Ä J®è ¥ÀæAiÀÄvÀß ªÀiÁqÀÄwÛzÀÝgÀÄ. F PÁ®zÀ°è ±Á£ÀÛgÀgÀÄ vÀªÀÄä gÁdzsÁ¤AiÀÄ£ÀÄß ºÉÆ0§Äd¢0zÀ PÀ¼À¸ÀPÉÌ §zÀ¯Á¬Ä¹zÀgÀÄ. «dAiÀÄ£ÀUÀgÀzÀ CgÀ¸ÀgÉÆ0¢UÉ GvÀÛªÀÄ ¸À0§0zsÀ«j¹PÉÆ0rzÀÝ ¸Á0vÀgÀgÀÄ, «dAiÀÄ£ÀUÀgÀ CªÀ£ÀwAiÀÄ £À0vÀgÀ ¥À槮gÁzÀ PɼÀ¢ CgÀ¸ÀgÀ PÁ®zÀ°è vÀªÀÄä ¸À0¥ÀÇtð C¹ÛvÀéªÀ£ÀÄß PÀ¼ÉzÀÄPÉÆ0qÀgÀÄ. ¸Á0vÀgÀgÀ C¢üãÀzÀ°èzÀÝ PÀgÁªÀ½AiÀÄ ¥ÀæzÉñÀUÀ¼ÀÄ PɼÀ¢ CgÀ¸ÀgÀ D½éPÉUÉ M¼À¥ÀlÖªÀÅ.

¸ÀĪÀiÁgÀÄ 9 ±ÀvÀªÀiÁ£ÀUÀ¼À PÁ® ªÀįɣÁr£À §ºÀĨsÁUÀªÀ£ÀÄß, PÀgÁªÀ½ PÀ£ÀßqÀ £ÁqÀ£ÀÄß D½zÀ ºÉÆ0§ÄdzÀ ¸ÁAvÀgÀgÀÄ PÀ£ÁðlPÀzÀ EwºÁ¸ÀPÉÌ PÀ£ÀßqÀ ¨sÁµÉUÉ ªÀĺÀvÀézÀ PÉÆqÀÄUÉ ¤ÃrzÁÝgÉ.