dAiÀÄzÉêÀ¥Àà eÉÊ£ÀPÉÃjAiÀĪÀgÀÄ ºÀÄnÖzÀÄÝ LwºÁ¹PÀ §½îUÁ« ªÀÄvÀÄÛ CPÀÌ£À GqÀÄvÀr ¸À«ÄÃ¥ÀzÀ ²gÁ¼ÀPÉÆ¥ÀàzÀ°è (1939 r¸É0§gï 27). ºÉÆ£Áß½ vÁ®ÆèPÀÄ ¸ÀªÀ¼À0UÀzÀ ²æà ¸ÀzÁ²ªÀ¥Àà eÉÊ£ÀPÉÃj ªÀÄvÀÄÛ ²æêÀÄw UËgÀªÀÄä£ÀªÀgÀ »jAiÀÄ ¥ÀÅvÀægÁV, ²gÁ¼ÀPÉÆ¥ÀàzÀ°è ¥ËæqsÀ±Á¯É, ²ªÀªÉÆUÀÎzÀ°è C0¢£À E0lgï«ÄÃrAiÉÄmï ²PÀët ¥ÀqÉzÀgÀÄ. vÀ0zÉAiÀĪÀgÀ ªÁå¥ÁgÀªÀ£ÀÄß PÉ®PÁ® C©üªÀÈ¢Þ ¥Àr¹zÀgÀÄ. 1960 gÀ°è ²æêÀÄw ±Á0vÀªÀÄä£ÀªÀgÉÆ0¢UÉ «ªÁºÀ, 1964 gÀ°è UÁæªÀiÁ0vÀgÀ CQÌ VgÀt ¸Áܦ¹zÀgÀÄ. ¨Á®å¢0zÀ®Æ UÀæ0xÀUÀ¼À CzsÀåAiÀÄ£ÀzÀ°è D¸ÀQÛ. 1975 gÀ°è ²ªÀªÉÆUÀÎ ªÁtÂdå PÉëÃvÀæPÉÌ §0zÀgÀÄ.
eÉÆvÉUÉ ¸Á»vÀå, ¸À0VÃvÀ CzsÀåAiÀÄ£ÀzÀ°è ¸ÀQæAiÀĪÁV vÉÆqÀV¹PÉÆ0qÀgÀÄ. «eÁߣÀzÀ «zÁåyðAiÀiÁVzÀÝ eÉÊ£ÀPÉÃj EwºÁ¸ÀzÀ°è D¸ÀQÛ¬Ä0zÀ vÉÆqÀV¹PÉÆ0qÀÄ ²ªÀªÉÆUÀÎzÀ ²æà ªÀÄÄgÀÄWÀgÁeÉÃ0zÀæ ªÀÄoÀzÀ ªÀÄÆ®PÀ ¸ÁªÀðd¤PÀ ¸ÉÃªÉ ¥ÁægÀ0©ü¹zÀgÀÄ.
1991 gÀ°è ²ªÀ¥Àà £ÁAiÀÄPÀgÀ CgÀªÀÄ£ÉAiÀÄ°è £ÀqÉzÀ "PɼÀ¢ CgÀ¸ÀgÀÄ ¸ÀªÀÄUÀæ CzsÀåAiÀÄ£À" «ZÁgÀ ¸À0QgÀtzÀ d0n PÁAiÀÄðzÀ²ðAiÀiÁV ºÀ®ªÁgÀÄ ¸ÀªÉÄäüÀ£ÀUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ "LwºÁ¹PÀ ¥ÀgÀ0¥ÀgÉ G½¹" D0zÉÆî£ÀªÀ£ÀÄß ±Á¯É PÁ¯ÉÃdÄUÀ¼À°è K¥Àðr¹zÀgÀÄ. ªÁå¥ÀPÀ CzsÀåAiÀÄ£ÀzÀ eÉÆvÉUÉ LwºÁ¹PÀ ¸ÁägÀPÀUÀ¼À, ¥ÀæªÁ¹ PÉÃ0zÀæUÀ¼À, ¥ÀæªÁ¸À ªÀÄvÀÄÛ bÁAiÀiÁavÀæUÀæºÀtzÀ°è vÉÆqÀVzÀgÀÄ.
¸ÀĪÀiÁgÀÄ 1500 bÁAiÀiÁavÀæUÀ¼À C¥ÀgÀÆ¥ÀzÀ CzÀÄãvÀ ¸À0UÀæºÀ eÉÊ£ÀPÉÃjAiÀĪÀgÀ°èzÉ. ²ªÀªÉÆUÀÎzÀ ¥Àæ¹zÀÞ ¸Á0¸ÀÌçwPÀ ¢£À¥ÀwæPÉ "£Á«PÀ" zÀ "±ÉÆÃzsÀPÀ£À PÀtÚ°è" J0§ C0PÀt §gÀºÀzÀ ªÀÄÆ®PÀ £Ár£À ºÀ®ªÁgÀÄ zÉêÁ®AiÀÄ, ¸ÁägÀPÀUÀ¼À£ÀÄß d£ÀvÉUÉ ¥ÀjZÀ¬Ä¹zÁÝgÉ. eÉÊ£ÀPÉÃjAiÀĪÀgÀ LwºÁ¹PÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸Á»vÀåPÀ ¯ÉÃR£ÀUÀ¼ÀÄ £Ár£À SÁåvÀ ¥ÀwæPÉUÀ¼ÁzÀ "¥ÀæeÁªÁtÂ", "PÀ£ÀßqÀ¥Àæ¨sÀ", "¸À0AiÀÄÄPÀÛ PÀ£ÁðlPÀ", "E0rAiÀÄ£ï JPÀì¥Éæ¸ï", "¢ »0zÀÆ", "qÉPÀÌ£ï ºÉgÁ¯ïØ" - ªÀÄÄ0vÁzÀ ¢£À¥ÀwæPÉUÀ¼À°è ¥ÀæPÀlªÁV d£À ªÀÄ£ÀßuÉ ¥ÀqÉ¢ªÉ.
ªÀĺÁ ZÉÃvÀ£À ¸ÀägÀt ¸À0aPÉ ªÀåªÀ¸ÁÜ¥ÀPÀ ¸À0¥ÁzÀPÀgÁV ²ªÀªÉÆUÀÎ £ÀUÀgÀ¸À¨sÉ ±ÀvÀªÀiÁ£À ¸À0¥ÁzÀPÀ ªÀÄ0qÀ½AiÀÄ°è ªÀÄvÀÄÛ vÀgÀ¼À¨Á¼ÀÄ (2000) ªÀÄÄvÀì¢Ý (eÉ. ºÉZï. ¥ÀmÉîgÀ C©ü£À0zÀ£Á UÀæ0xÀ) ¸Ëd£Àå²æÃ, ¸Àé¥Àß ¯ÉÆÃPÀ, §¸ÀªÀ¥ÀxÀ, "¸À0PÀ®£À" UÀ¼À°è eÉÊ£ÀPÉÃj CªÀgÀ ¯ÉÃR£ÀUÀ¼ÀÄ ¥ÀæPÀlªÁVªÉ. 1998 j0zÀ ²ªÀªÉÆUÀÎzÀ ¥Àæw¶×vÀ ¸Á»vÀåPÀ ¸À0¸ÉÜ "PÀ£ÁðlPÀ ¸À0WÀ" zÀ UËgÀªÀ PÁAiÀÄðzÀ²ðAiÀiÁV, £Ár£À J¯Áè ¨sÁUÀUÀ½0zÀ ºÀ®ªÁgÀÄ «zÁé0¸ÀgÀ£ÀÄß §gÀªÀiÁrPÉÆ0qÀÄ UËgÀ«¹zÁÝgÉ. ªÉÊ«zsÀå¥ÀÇtðªÁzÀ ¸Á»vÀåPÀ G¥À£Áå¸ÀUÀ¼À£ÀÄß, ¸Á»vÀåPÀ PÀªÀÄälUÀ¼À£ÀÄß, CzsÀåAiÀÄ£À ²©gÀUÀ¼À£ÀÄß, ¸À0VÃvÀ ¸À0eÉ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¸À0WÀn¹ AiÀÄĪÀ ¥Àæw¨sÉUÀ¼À£ÀÄß ¨É¼ÀQUÉ vÀgÀÄwÛzÁÝgÉ.
eÉÊ£ÀPÉÃjAiÀĪÀgÀÄ EzÀĪÀgÉUÉ LzÀÄ ªÉÊ«zsÀå¥ÀÇtðªÁzÀ UÀæ0xÀUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀæPÀn¹zÁÝgÉ. CªÀgÀ 60 £Éà ºÀÄlÄÖ ºÀ§âzÀ ¸À0zÀ¨sÀðzÀ°è "¸À0¸ÀÌçw ¸ËgÀ¨sÀ" (1999), 19 ¥ÁæaãÀ PÀ«UÀ¼À ¥ÀjZÀAiÀÄ UÀæ0xÀ 2) PÀ« - "PÁªÀå ¹0ZÀ£À" (2000) F PÀÈwUÉ CwÛªÀĨÉâ ¥ÀæwµÁ×£ÀzÀ gÀ£Àß ¸Á»vÀå ¥Àæ±À¹Û zÉÆgÀQzÉ. 3 £Éà PÀÈw GvÀÛgÀ¨sÁgÀvÀ, »ªÀiÁ®AiÀÄUÀ¼À ¸ÀavÀæ ¥ÀæªÁ¸À PÀxÀ£À 4) "¸À0d£À zÀgÀıÀ£À" (2001) £À0vÀgÀ 2002 gÀ°è DPÁ±ÀªÁt ¨sÀzÁæªÀwAiÀÄ°è ²æà eÉÊ£ÀPÉÃj CªÀgÀÄ ©üvÀÛj¹zÀ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 45 a0vÀ£ÀUÀ¼À ¸À0UÀæºÀ "¸À0¸ÀÌçw ZÀ0zÀ£À" ¥ÀæPÀn¹zÁÝgÉ. E¢ÃUÀ CªÀgÀ LzÀ£Éà PÀÈw "¸Á»vÀå ¸ËgÀ¨sÀ" (2002) ¥ÀæPÀlªÁVzÉ.
F ¸À0PÀ®£ÀzÀ°ègÀĪÀ §ºÀÄ¥Á®Ä ¯ÉÃR£ÀUÀ¼ÀÄ PÀ£ÀßqÀ £Ár£À ¥Àæw¶×vÀ ¥ÀwæPÉUÀ¼À°è C0PÀt §gÀºÀUÀ¼ÁV ¥ÀæPÀlªÁV «zÁé0¸ÀgÀ ¥Àæ±À0¸ÉUÉ ¥ÁvÀæªÁVªÉ. DzsÀĤPÀ PÀ£ÀßqÀ ¸Á»vÀåPÉÌ ªÉÊ«zsÀåªÀÄAiÀĪÁzÀ 5 ¸Á»vÀåPÀ PÀÈwUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 200 PÀÆÌ ºÉZÀÄÑ ©r ¯ÉÃR£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃrgÀĪÀ eÉÊ£ÀPÉÃjAiÀĪÀgÀÄ EzÀĪÀgÉUÉ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 20 ¸À0±ÉÆÃzsÀ£Á ¥Àæ§0zsÀUÀ¼À£ÀÄß PÀ£ÁðlPÀ EwºÁ¸À CPÁqÉ«Ä, §¸ÀªÀ ¸À«Äw, ¨É0UÀ¼ÀÆgÀÄ, PÀĪÉ0¥ÀÅ «±Àé«zÁ央AiÀÄ, PÀ£ÀßqÀ «±Àé«zÁ央AiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ gÁdå ¥ÀÅgÁvÀvÀé E¯ÁSÉ K¥Àðr¹gÀĪÀ PÀzÀ0¨ÉÆÃvÀìªÀ, ºÀ0¦ GvÀìªÀUÀ¼À°è ªÀÄ0r¹ «zÁé0¸ÀgÀ UÀªÀÄ£À ¸É¼É¢zÁÝgÉ.
PÀ£ÀßqÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸À0¸ÀÌçw E¯ÁSÉAiÀÄ ¸ÀºÀPÁgÀzÉÆ0¢UÉ PɼÀ¢gÁt ZÉ£ÀߪÀiÁäf - 300, PɼÀ¢ ¸ÁªÀiÁæeÉÆåÃvÀìªÀ - 500 ªÀÄvÀÄÛ ²ªÀªÉÆUÀÎ f¯Éè ¸ÀªÀÄUÀæ CzsÀåAiÀÄ£À «ZÁgÀ ¸À0QgÀtUÀ¼À£ÀÄß ¸À0WÀn¹ AiÀıÀ¹éAiÀiÁV £ÀqɹzÁÝgÉ. ªÀÈwÛ¬Ä0zÀ AiÀıÀ¹é ªÁå¥ÁjAiÀiÁV, PÉÊUÁjPÉÆÃzÀå«ÄAiÀiÁV, ¸À0vÀÈ¥ÀÛ PÀÄlÄ0§ fêÀ£À £ÀqɸÀÄvÁÛ, ¥ÀæªÀÈwÛAiÀiÁV ¸Á»vÀå, ¸À0VÃvÀ, PÀ¯É, ¥ÀŸÀÛPÀ ¥ÀæPÀluÉUÀ¼À°è vÉÆqÀVPÉÆ0rgÀĪÀ ²æà eÉÊ£ÀPÉÃj AiÀÄĪÀPÀjUÉ DzÀ±ÀðgÁVzÁÝgÉ. vÀªÀÄä §ºÀÄ¥Á®Ä ©qÀÄ«£À ¸ÀªÀÄAiÀĪÀ£ÀÄß vÀªÀÄUÉ CvÀå0vÀ ¦æAiÀĪÁzÀ NzÀÄ - §gÀºÀ, CzsÀåAiÀÄ£À, ¥ÀæªÁ¸ÀUÀ¼À°è PÀ¼ÉAiÀÄĪÀ eÉÊ£ÀPÉÃj CªÀgÀ£ÀÄß ºÀ®ªÀgÀÄ ¸À0WÀ ¸À0¸ÉÜUÀ¼ÀÄ gÉÆÃlj ¸À0¸ÉÜUÀ¼ÀÄ PÀgɹ, G¥À£Áå¸À K¥Àðr¹ UËgÀ«¹zÁÝgÉ.
D£À0zÀ¥ÀÅgÀ0 ²æà ªÀÄÄgÀÄWÀªÀÄoÀ, avÀæzÀÄUÀð ²æà ªÀÄÄgÀÄWÀgÁeÉÃ0zÀæ ªÀÄoÀ, eÉÆÃUÀzÀ ²æà ¥Àæ¨sÀÄzÉêÀ ¦ÃoÀ, ºÁgÀߺÀ½î PÉÆÃr ªÀÄoÀUÀ¼À°è ¸À£Áä¤vÀgÁVzÁÝgÉ. eÉÊ£ÀPÉÃj CªÀgÀ ¥Àæw¨sÉAiÀÄ£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹zÀ PÀÆrè ²æà ±ÀÈ0UÉÃj ªÀÄoÀ ²æÃgÁªÀÄZÀ0zÁæ¥ÀÅgÀ ªÀÄoÀzÀ ²æÃUÀ½0zÀ ªÀÄvÀÄÛ »gÉêÀÄUÀ¼ÀÆgÀÄ PÀtÚ£ï CªÀj0zÀ®Æ ¸À£Áä¤vÀgÁVzÁÝgÉ. EwÛÃZÉUÉ PÀ£ÀßqÀzÀ PÀ0¥À£ÀÄß E0¢UÀÆ PÁ¥ÁrPÉÆ0qÀÄ §0¢gÀĪÀ ¸ÉƯÁè¥ÀÅgÀ ¸À«ÄÃ¥ÀzÀ ªÀ¼À¸À0UÀzÀ°è £ÀqÉzÀ 2 £Éà §ÈºÀvï «ÃgÀ±ÉʪÀ §tUÁgÀ ¸ÀªÀiÁd ¸ÀªÉÄäüÀ£ÀzÀ°èAiÀÄÆ ¸À£Áä¤vÀgÁVzÁÝgÉ.
²æêÀÄw °Ã¯ÁzÉë Dgï. ¥Àæ¸Ázï
ªÀiÁf ¸ÀaªÀgÀÄ,
¨É0UÀ¼ÀÆgÀÄ
