Click here if you would like to Contribute or send a feedback.
Click here to read more articles from Jayadevappa Jainakeri. 20 £Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ PÉÆ£ÉAiÀÄ°è ªÉÄʸÀÆgÀÄ gÁdåzÀ ¥ÁæZÀå E¯ÁSÉAiÀÄ ¤zÉðñÀPÀgÁVzÀÝ ¸Àgï © ®Æ¬Ä gÉʸïgÀªÀgÀ°è ¸ÀºÁAiÀÄPÀ ¤zÉðñÀPÀgÁVzÀݪÀgÀÄ Dgï. £ÀgÀ¹0ºÁZÁgÀågÀÄ. EªÀgÀÄ ºÀÄnÖzÀÄÝ 9. 4. 1860 gÀ AiÀÄÄUÁ¢ ºÀ§âzÀ0zÀÄ, ªÀÄ0qÀå f¯ÉèAiÀÄ PÉÆ¥Àà®Ä UÁæªÀÄzÀ°è. ²æÃAiÀÄÄvÀgÀ vÀ0zÉ wgÀÄ£ÁgÁAiÀÄt ¥ÉgÀĪÀiÁ¼ï, vÁ¬Ä ²0UÀªÀiÁä¼ï. vÀ0zÉAiÉÄà ¥ÀæxÀªÀÄ UÀÄgÀÄ. «zÁé0¸ÀgÀ ªÀÄ£ÉvÀ£À¢0zÀ §0zÀ £ÀgÀ¹0ºÁZÁgÀågÀÄ PÀ£ÀßqÀ ¨sÁµÉAiÀÄ°è C¥ÁgÀ ¥Á0rvÀå ºÉÆ0¢zÀÝgÀÄ. eÉÆvÉUÉ ¸À0¸ÀÌçvÀ, vÀ«Ä¼ÀÄ, E0VèÃµï ¨sÁµÉUÀ¼À£ÀÄß PÀgÀUÀvÀ ªÀiÁrPÉÆ0rzÀÝgÀÄ. 1882 gÀ°è ¨É0UÀ¼ÀÆgÀÄ ¸É0læ¯ï PÁ¯ÉÃf£À°è ©. J. ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ£ÀÄß ªÉÆzÀ® zÀeÉðAiÀÄ°è GwÛÃtðgÁV, ¥ÁjvÉÆõÀPÀUÀ¼À£ÀÄß UÀ½¹zÀgÀÄ. ²ªÀªÉÆUÀÎ, ºÁ¸À£À, aPÀ̪ÀÄUÀ¼ÀÆgÀÄUÀ¼À°è ¥ËæqsÀ±Á¯Á CzsÁå¥ÀPÀgÁV PÉ®ªÀÅ PÁ® PÉ®¸À ªÀiÁrzÀgÀÄ. £À0vÀgÀ ªÉÄʸÀÆgÀÄ ªÀĺÁgÁd PÁ¯ÉÃf£À°è CzsÁå¥ÀPÀgÁVzÀÝgÀÄ. §ºÀĪÀÄÄR ¥Àæw¨sÉAiÀÄ £ÀgÀ¹0ºÁZÁgÀågÀÄ, 1893 gÀ°è ªÀÄzÀgÁ¸ÀÄ «±Àé«zÁå®AiÀÄ¢0zÀ J0. J. (PÀ£ÀßqÀ) ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è vÉÃUÀðqÉAiÀiÁV ªÉÆzÀ® J0. J. ¥ÀzÀ«ÃzsÀgÀgÁzÀgÀÄ. ªÉÄʸÀÆgÀÄ ¸ÀPÁðgÀzÀ PÀ£ÀßqÀ ¨sÁµÁ0vÀgÀPÁgÀgÁV «zÁå E¯ÁSÉAiÀÄ°è ¸ÉÃªÉ ¸À°è¹zÀgÀÄ. PÀ£ÀßqÀ ¸Á»vÀå, ¸À0±ÉÆÃzsÀ£ÉAiÀÄ°è C¥ÁgÀ D¸ÀQÛ ¨É¼É¹PÉÆ0qÀ ²æÃAiÀÄÄvÀgÀÄ ¥ÁæPÀÛ£À E¯ÁSÉAiÀÄ°è ¸ÀºÁAiÀÄPÀ ¤zÉðñÀPÀgÁV 1899 gÀ°è ¸ÉêÉUÉ ¸ÉÃjzÀgÀÄ. PÀ£ÀßqÀ £Ár£À ±Á¸À£À ¦vÁªÀĺÀ£É0zÀÄ ºÉ¸ÀgÁzÀ SÁåvÀ ²æà ©. J¯ï. gÉʸïgÀªÀgÀ ¸ÀºÁAiÀÄPÀgÁV 7 ªÀµÀðUÀ¼ÀªÀgÉUÉ PÉ®¸À ªÀiÁr, PÀ£ÀßqÀ £ÁqÀÄ £ÀÄrAiÀÄ ¸À0±ÉÆÃzsÀ£ÉAiÀÄ°è C¥ÁgÀªÁzÀ «zÀévÀÛ£ÀÄß UÀ½¹zÀgÀÄ. ²æà gÉʸÀgÀ ¤ªÀÈwÛ £À0vÀgÀ 1906 gÀ°è ¥ÁæPÀÛ£À E¯ÁPÉAiÀÄ ¤zÉðñÀPÀgÁV £ÉêÀÄPÀgÁzÀgÀÄ. 1922 gÀªÀgÉUÉ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 16 ªÀµÀð ¸ÉÃªÉ ¸À°è¹, E¯ÁSÉUÉ ¨sÀzÀæªÁzÀ §Ä£Á¢ ºÁQzÀgÀÄ. ªÉÄʸÀÆgÀÄ ¸À0¸ÁÜ£ÀzÀ J¯Áè ¨sÁUÀUÀ¼À°è ²æà ©. J¯ï. gÉʸïgÉÆ0¢UÉ ¸À0ZÀj¹ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 5000 ºÉƸÀ ±Á¸À£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸À0UÀ滹 ¥ÀæPÀn¸À®Ä PÁgÀtgÁzÀgÀÄ. »0zÀÆ, eÉÊ£À, E¸Áè0 ªÀiÁzÀj ¥ÁæaãÀ PÀlÖqÀUÀ¼À ¸À«ÄÃPÉë £Àqɹ zÁR°¹zÁÝgÉ. C¥ÀǪÀðªÁzÀ ¥ÁæaãÀ £ÁtåUÀ¼À ¸À0UÀæºÀuÉ, bÁAiÀiÁavÀæUÀ¼À, £ÀPÉëUÀ¼À gÀZÀ£É PÁAiÀÄð PÉÊUÉÆ0qÀgÀÄ. C¥ÀgÀÆ¥ÀªÁzÀ 125 ¥ÁæaãÀ PÀ£ÀßqÀ, ¸À0¸ÀÌçvÀ UÀæ0xÀUÀ¼À£ÀÄß CªÀ¯ÉÆÃQ¹, 100 ¸À0¥ÀÅlUÀ¼À°è ¥Àæw ªÀiÁr¹ ¥ÁæZÀå PÉÆñÁUÁgÀzÀ°è gÀQë¹zÁÝgÉ. ²æÃAiÀÄÄvÀgÀ «zÀévÀÄÛ, ¸À0±ÉÆÃzsÀ£Á PÁgÀåUÀ¼À£ÀÄß ªÉÄaÑ DV£À ªÉÄʸÀÆgÀÄ gÁdåzÀ CgÀ¸ÀÄ £Á®ér PÀȵÀÚgÁd MqÉAiÀÄgÀÄ, £ÀgÀ¹0ºÁZÁgÀåjUÉ "¥ÁæPÀÛ£À«ªÀıÀð«ZÀPÀët" J0§ ©gÀÄzÀ£ÀÄß 1913 gÀ°è ¤Ãr UËgÀ«¹zÀgÀÄ. C0¢£À ©ænµÀgÀÄ ¸ÀºÀ "gÁªï §ºÀzÀÆÝgï" ªÀÄvÀÄÛ "ªÀĺÁªÀĺÉÆÃ¥ÁzsÁåAiÀÄ" J0§ ©gÀÄzÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃrzÁÝgÉ. "¥ÁæZÀå«zÁåªÉʨsÀªÀ" J0§ ©gÀÄzÀ£ÀÄß ¨sÀgÀvÀ ¸Á»vÀå ¸ÀªÉÄäüÀ£À ¸À0zÀ¨sÀðzÀ°è PÀ®ÌvÁÛ £ÀUÀgÀzÀ°è ¤Ãr UËgÀ«¹zÁÝgÉ. J¦UÁæ¦üAiÀiÁ PÀ£ÁðlPÀ E¯ÁSÁ ªÁ¶ðPÀ ªÀgÀ¢UÀ¼À£ÀÄß PÀæªÀĪÁV ¥ÀæPÀn¹zÁÝgÉ. LwºÁ¹PÀ ¥ÁæªÀÄÄRåvÉAiÀÄ ±Á¸À£À ¸À0¥ÀÅlUÀ¼À£ÀÄß ¸À0UÀ滹zÁÝgÉ. ²æà gÉʸÀgÀÄ ¥ÀæPÀn¹zÀÝ E. ¹. ¸À0¥ÀÅlUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀjµÀÌj¹, ±ÀæªÀt¨É¼ÀUÉƼÀzÀ «¸ÁÛgÀ ªÀgÀ¢UÀ¼À£ÀÄß ¥ÀæPÀn¹zÁÝgÉ.
ZÀ0zÀæªÀ½î, vÀ®PÁqÀÄ, ºÀ¼É©ÃqÀÄUÀ¼À°è GvÀÍ£À£À PÁAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß £Àqɹ, D0zsÀæzÀ, gÉÆêÀÄ£ÀgÀ £ÁtåUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀvÉÛ ªÀiÁr¹zÀgÀÄ. ªÉÄʸÀÆgÀÄ ¸À0¸ÁÜ£ÀzÀ C£ÉÃPÀ zÉêÁ®AiÀÄUÀ¼À, ¥ÁæaãÀ ²®àUÀ¼À ¸À0±ÉÆÃzsÀ£ÁvÀäPÀ n¥ÀàtÂUÀ¼À£ÀÄß zÁR°¹ C¥ÀǪÀð ¸ÁzsÀ£É ªÀiÁr¹zÁÝgÉ. ZÀ0zÀæªÀ½îAiÀÄ°è ªÉÆzÀ® ¨ÁjUÉ GvÀÍ£À£À £ÀqɹzÀ ²æÃAiÀÄÄvÀgÀÄ, E°è zÉÆgÉvÀ £ÁtåUÀ¼ÀÄ, ªÀÄtÂÚ£À ¥ÁvÉæUÀ¼ÀÄ, ªÀÄtÂUÀ¼ÀÄ ªÀÄÄ0vÁzÀªÀ£ÀÄß ¸ÀUÀ滹, CzsÀåAiÀÄ£À ªÀiÁr 1909 gÀ°è ªÀgÀ¢ ªÀiÁr CªÀÅUÀ¼À ¥ÁæaãÀvÉ, ¥ÁæªÀÄÄRåvÉAiÀÄ£ÀÄß ¨É¼ÀQUÉ vÀ0zÀgÀÄ. ºÉÆAiÀÄì¼À zÉêÁ®AiÀÄUÀ¼À «²µÀ× ±ÉÊ°AiÀÄ£ÀÄß ¥ÀæxÀªÀĪÁV UÀÄgÀÄw¹, "ºÉÆAiÀÄì¼À ±ÉÊ°" J0§ÄzÀ£ÀÄß ¤zsÀðj¹zÀªÀgÀÄ ²æà Dgï. £ÀgÀ¹0ºÁZÁAiÀÄðgÀÄ. ªÁ¸ÀÄÛ²®à, £Átå, ±Á¸À£ÀUÀ¼À£ÀÄß PÀÄjvÀ CªÀgÀ C£ÉÃPÀ ¯ÉÃR£ÀUÀ¼À£ÀÄß «ÄyPï ¸ÉƸÉÊnAiÀÄ vÉæöʪÀiÁ¹PÀzÀ°è ¥ÀæPÀn¸À¯ÁVzÉ. ²æÃ. £ÀgÀ¹0ºÁZÁgÀåjUÉ QÃwð vÀ0zÀÄ PÉÆnÖgÀĪÀÅzÀÄ CªÀgÀÄ PÀ£ÀßqÀ ¨sÁµÉUÉ ¤ÃrzÀ C¥ÀǪÀðªÁzÀ ¸ÀévÀ0vÀæ PÀÈwUÀ¼ÀÄ. PÀ£ÁðlPÀzÀ PÀ« ZÀjvÉæAiÀÄ£ÀÄß J0l£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£À¢0zÀ 19 £Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀªÀgÉV£À ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 1, 100 PÀÆÌ «ÄQÌ PÀ£ÀßqÀ PÀ«UÀ¼À£ÀÄß, CªÀgÀ PÀÈwUÀ¼À£ÀÄß, ªÀÄÆgÀÄ ¸À0¥ÀÅlUÀ¼À°è ¥Á0rvÀå¥ÀÇtðªÁV gÀa¹zÁÝgÉ. PÁªÁåªÀ¯ÉÆÃPÀ£À, ¨sÁµÁ ¨sÀƵÀt, ªÀÄvÀÄÛ ±À¨ÁÞ£ÀıÁ¸À£À PÀÈwUÀ¼À£ÀÄß ¸À0¥Á¢¹zÁÝgÉ. ¤Ãw ªÀÄ0dj, ±Á¸À£À ¥ÀzÀåªÀÄ0dj, £ÀUÉUÀqÀ®Ä, EªÀgÀ EvÀgÀ PÀÈwUÀ¼ÀÄ. PÀ£ÀßqÀ ¸Á»vÀå ZÀjvÉæ, PÀ£ÀßqÀ ¨sÁµÁ ZÀjvÉæUÀ¼À£ÀÄß E0Vèö£À°èAiÀÄÆ gÀa¹zÁÝgÉ. £ÀgÀ¹0ºÁZÁgÀågÀ ±Á¸À£À ¥ÀzÀåªÀÄ0dj E0¢UÀÆ CªÀgÀ ±ÀæzÉÞ, ±ÀæªÀÄUÀ¼À, C©ügÀÄaUÀ¼À zÁR¯ÉAiÀiÁVzÉ. F PÀÈwAiÀÄ ¥ÀjµÀÌçvÀ ªÀÄÄzÀæt ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 50 ªÀµÀðUÀ¼À £À0vÀgÀ 1975 gÀ°è ¨É0UÀ¼ÀÆgÀÄ «. «. ¥ÀæPÀn¹gÀĪÀÅzÀÄ, F PÀÈwAiÀÄ ªÀĺÀvÀÛ£ÀÄß w½¸ÀÄvÀÛzÉ. ©. J¯ï. gÉʸï CªÀgÀ ªÀiÁUÀðzÀ±Àð£ÀzÀ°è PÉ®¸À ªÀiÁrzÀ ²æÃAiÀÄÄvÀgÀÄ, gÉʸÀgÀ ºÁ¢AiÀįÉèà ªÀÄÄ£ÀßqÉzÀÄ 2 £Éà £ÁUÀªÀªÀÄð£À PÁªÁåªÀ¯ÉÆÃPÀ£À PÀÈwAiÀÄ£ÀÄß 4 ºÀ¸ÀÛ¥ÀæwUÀ¼À ¸ÀºÁAiÀÄ¢0zÀ ¸À0¥Á¢¹ 1902 gÀ°è ¥ÀæPÀn¹zÁÝgÉ. ²æÃAiÀÄÄvÀgÀÄ gÀa¹gÀĪÀ "£ÀUÉUÀqÀ®Ä" PÀÈwAiÀÄÄ E0¢UÀÆ ¥Àæ¹zÀÞªÁVzÉ. EzÀgÀ°è §gÀĪÀ ¥ÁvÀæUÀ¼ÁzÀ UÁ0¥ÀgÉÆqÉAiÀÄgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀgÀ ²µÀågÀ ºÁ¸Àå ¥Àæ¸À0UÀUÀ¼ÀÄ CvÀå0vÀ ªÀÄ£ÉÆÃdÕªÁV awævÀªÁVªÉ. ºÀÄZÀÄѺÁ¸Àå, ¯ÉêÀr, ªÉÆzÀÄÝvÀ£ÀUÀ½0zÀ PÀÆrzÀ ¨sÁµÁ0vÀgÀ PÀÈw EzÀÄ. vÀ«Ä¼ÀÄ ¨sÁµÁ ¥À0rvÀgÀÆ DVzÀÝ ²æà Dgï. £ÀgÀ¹ºÁZÁgÀågÀÄ PÀ£ÁðlPÀPÉÌ ¸À0§0¢ü¹zÀ C£ÉÃPÀ vÀ«Ä¼ÀÄ ±Á¸À£ÀUÀ¼À£ÀÄß C£ÀĪÁzÀ ªÀiÁr ¥ÀæPÀn¹zÁÝgÉ. CªÉéAiÀiÁgïj0zÀ »rzÀÄ wgÀĪÀ¼ÀîªÀgïgÀªÀgÉV£À vÀ«Ä¼ÀÄ ¤Ãw ¥ÀzÀåUÀ¼À£ÀÄß PÀ£Àßr¹zÁÝgÉ. PÀ£ÀßqÀ ¸Á»vÀåzÀ £ÀªÉÇÃzÀAiÀÄ PÁ®zÀ°èAiÀÄÆ, vÀ«Ä½£À ¥Àæ¨sÁªÀ PÀ£ÀßqÀzÀ ªÉÄÃ¯É PÁt®Ä PÁgÀtgÁVzÁÝgÉ. Dgï. £ÀgÀ¹0ºÁZÁgÀåjUÉ 1907 gÀ°è gÁAiÀįï KµÁåmÉPï ¸ÉƸÉÊnAiÀÄ UËgÀªÀ ¸ÀzÀ¸ÀåvÀé zÉÆgɬÄvÀÄ. ¨sÁgÀvÀ ¸ÀPÁðgÀzÀ ¥ÁæZÀå «zÁå E¯ÁSÉ, ºÉÊzÀgÁ¨Ázï ¥ÁæZÀå «zÁå ¸À«Äw, ¥Áåj¸ï ¥ÁæZÀå «zÁå ¸À0¸ÉÜ, ¨É0UÀ¼ÀÆj£À «ÄyPï ªÀÄÄ0vÁzÀ ºÀ®ªÁgÀÄ ¥Àæw¶×vÀ ¸À0¸ÉÜUÀ¼ÀÄ UËgÀ«¹ªÉ. PÀ£ÀßqÀ ¸Á»vÀå ¥ÀjµÀwÛ£À ¸ÁÜ¥À£ÉAiÀÄ°è ¥ÀæªÀÄÄR ¥ÁvÀæ ªÀ»¹zÀ ²æÃAiÀÄÄvÀgÀÄ ¸ÁÜ¥ÀPÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÁV ¸ÉÃªÉ ¸À°è¹zÁÝgÉ. 1982 gÀ°è £ÀqÉzÀ zsÁgÀªÁqÀzÀ 4 £Éà ¸Á»vÀå ¸ÀªÉÄäüÀ£ÀzÀ CzsÀåPÀëgÁV UËgÀªÀ ¥ÀqÉ¢zÁÝgÉ. 1922 gÀ°è ¸ÀPÁðj ¸ÉêɬÄ0zÀ ¤ªÀÈvÀÛgÁzÀ £À0vÀgÀªÀÇ, ¸À0±ÉÆÃzsÀ£É, ¥ÀæPÀluÉ, PÀ£ÀßqÀ ¨sÁµÁ ¸Á»vÀåPÉÌ C¥ÀǪÀð ¸ÉÃªÉ ¸À°è¹ ²æÃAiÀÄÄvÀgÀÄ 6. 12. 1936 gÀ°è ¤zsÀ£ÀgÁzÀgÀÄ. PÀ£ÀßqÀ ¸Á»vÀå ¥ÀjµÀvÀÄÛ ²æÃAiÀÄÄvÀgÀ ¤zsÀ£À¢0zÀ PÀ£ÀßqÀ ¨sÁµÉUÉ DzÀ C¥ÁgÀ £ÀµÀÖªÀ£ÀÄß, ¸À0vÁ¥À ¸ÀÆZÀPÀ ¤tðAiÀÄ C0VÃPÀj¹, vÀ£Àß UËgÀªÀ ªÀåPÀÛ¥Àr¹zÉ. ²æÃAiÀÄÄvÀgÀ fêÀ£À ZÀjvÉæAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀæPÀn¹zÉ. PÀ£ÁðlPÀzÀ EwºÁ¸À, ¸Á»vÀå ¥ÀæPÁgÀUÀ¼À°è CªÀÄÆ®åªÁzÀ ¸ÉÃªÉ ¸À°è¹gÀĪÀ «zÁé0¸ÀgÀ°è CUÀæUÀtågÁzÀªÀgÀÄ Dgï. £ÀgÀ¹0ºÁZÁgÀågÀÄ. PÀ£ÀßqÀ ¸À0±ÉÆÃzsÀ£É, ¸Á»vÀå¨sÁå¹UÀ¼É®èjUÀÆ, DzÀ±ÀðgÁVzÁÝgÉ. dAiÀÄzÉêÀ¥Àà eÉÊ£ÀPÉÃj
²ªÀªÉÆUÀÎ Click here if you would like to Contribute or send a feedback.
Click here to read more articles from Jayadevappa Jainakeri.
|
