Click here if you would like to Contribute or send a feedback.
Click here to read more about Yakshagana. ¨sÁ¸ÀÌgï gÉÊ PÀÄPÀÄ̪À½î ¸À0¥ÁzÀPÀvÀézÀ "MqÉÆØîUÀ" PÀÈwAiÀÄ°è - qÁ. ¸ÀĤÃvÁ ±ÉnÖ, ªÀÄÄ0§¬Ä PÀ£ÀßqÀzÀ AiÀÄPÀëUÁ£ÀªÀÅ ªÀÄgÁp £ÁlPÀ gÀZÀ£ÉUÉ ¥ÉæÃgÀuÉAiÀiÁ¬ÄvÉ0§ ºÉýPÉAiÉÆ0¢UÉ «µÀÄÚ zÁ±À¨sÁªÉAiÀÄ "¹ÃvÁ ¸ÀéAiÀÄ0ªÀgÀ" £ÁlPÀªÉà »ÃUÉ ºÀÄnÖPÉÆ0qÀ ªÀÄgÁpAiÀÄ ¥ÀæxÀªÀÄ £ÁlPÀªÉ0§ C©ü¥ÁæAiÀĪÀÇ CzÀgÀ°è CqÀVzÉ (1843). DzÀgÉ ªÀÄÄ0¢£À ªÀÄgÁp ¸À0±ÉÆÃzsÀPÀgÀÄ F §UÉÎ ©ü£Áß©ü¥ÁæAiÀÄ vÀ¼ÉzÀzÀÆÝ EzÉ. «. PÀÈ. eÉÆòAiÀĪÀgÀ "¯ÉÆÃPÀ £ÁmÁå0 aà ¥ÀgÀ0¥ÀgÁ" UÀæ0xÀzÀ°è CªÀgÀÄ d£ÁzÀð£À PÁªÀÄvÀgÀ "UÉÆêÀiÁ0vÀPÁwîdÄ£Éà £ÁlPÀPÁgÀ" J0¨ÉÆ0zÀÄ ¯ÉÃR£ÀzÀ G¯ÉèÃR ªÀiÁr - ¨sÁªÉV0vÀ ªÉÆzÀ¯Éà ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 125 ªÀµÀðUÀ¼À »0zÉ UÉÆêÉAiÀÄ°è ªÀÄgÁp gÀ0UÀ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ GzÀAiÀĪÁVvÀÄÛ; CªÀÅ "zÀ±ÁªÀvÁgÀ" zÀ ¥ÀæwPÀÈwUÀ¼Éà DVzÀݪÀÅ; CzÀgÀ°èAiÀÄ ¥ÀzÀUÀ¼ÀÄ PÀ£ÀßqÀzÀ QÃvÀð£ÀPÁgÀgÀ ºÁqÀÄUÀ¼À ªÀiÁzÀjAiÀĪÀÅ - J0§ C©ü¥ÁæAiÀÄ ªÀåPÀÛ¥Àr¹zÁÝgÉ. (ªÀÄgÁp zÀ±ÁªÀvÁgÀ DlUÀ¼ÀÄ - ¥ÀæºÁèzÀ ªÀÄÄzÀUÀ®è) J0zÀgÉ «µÀÄÚ zÁ¸À ¨sÁªÉAiÀÄ £ÁlPÀªÉà ªÀÄgÁpAiÀÄ ¥ÀæxÀªÀÄ £ÁlPÀªÀ®è, J0zÀÄ ¸Á¢ü¸À ºÉÆgÀl «zÁé0¸ÀgÀÄ PÀ£ÀßqÀzÀ QÃvÀð£ÉUÀ¼À ¥Àæ¨sÁªÀªÀ£ÀÄß M¦àPÉÆ0rzÁÝgÉ J0§ÄzÀÄ ¸ÀàµÀÖ. EzÀgÀ eÉÆvÉAiÀÄ°è ªÀÄgÁp zÀ±ÁªÀvÁj £ÁlPÀPÉÌ ¥ÉæÃgÀuÉ PÀ£ÀßqÀzÀ "zÀ±ÁªÀvÁgÀ Dl" J0§ C©ü¥ÁæAiÀĪÀÇ ¸ÀªÀð¸ÀªÀÄävÀªÉ¤¹zÉ. ªÀÄgÁpAiÀÄ ªÉÆzÀ® £ÁlPÀUÀ¼ÀÄ "zÀ±ÀªÀvÁj" V0vÀ ©ü£ÀߪÁVgÀ°®è J0zÀÄ ¥Àæw¥Á¢¸À®Ä ºÉÆgÀl «zÁé0¸ÀgÀÄ ªÀÄgÁp £ÁlPÀzÀ EwºÁ¸ÀªÀ£ÀÄß E£ÀßµÀÄÖ »0zÀPÉÌ MAiÀÄÄåªÀ ¸ÁºÀ¸ÀªÀ£ÀÆß ªÀiÁrgÀ§ºÀÄzÀÄ. EzÀPÉÌ ¥ÀÇgÀPÀªÁV ²ªÀgÁªÀÄ §®ªÀ0vÀ ¥Á£À¸ÉÃAiÀĪÀgÀ "ªÀĺÁgÁµÀÖçZÁ £Álå ¸À0¸Ágï" J0§ ¯ÉÃR£ÀzÀ°è 1840 gÀ ¸ÀĪÀiÁjUÉ ¥ÀÅuÉ ¥ÀlÖtPÉÌ PÀ£ÁðlPÀzÀ zÀ±ÁªÀvÁgÀ ªÉÄüÀªÉÇ0zÀÄ ¨sÉÃn EvÀÛ ¸À0zÀ¨sÀðzÀ G¯ÉèÃR zÉÆgÀPÀÄvÀÛzÉ. EzÀÄ ¸Á0VèUÉ §0¢zÀÝ PÀQð ªÉÄüÀªÀ®è. F J®è ºÉýPÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄgÁpAiÀÄ ¥ÀæxÀªÀÄ £ÁlPÀªÀ£ÀÄß ±ÉÆâü¸À ºÉÆgÀl ¥ÀæAiÀÄvÀßUÀ¼À0vÉ PÀ0qÀgÀÆ, PÀ£ÁðlPÀzÀ "zÀ±ÁªÀvÁgÀ" ªÉÄüÀzÀ ¥ÀgÀ0¥ÀgÉAiÉÆ0zÀÄ PÉÆ0PÀtzÀ°è £É¯É¹ d£À¦æAiÀÄUÉÆ0qÀÄzÀ£ÀÄß CªÀÅ C®èUÀ¼ÉAiÀÄĪÀÅ¢®è. ªÀÄÄ0§¬ÄAiÀÄ°è EwÛÃZÉUÉ vÀ0eÁªÀÇgÀÄ ¸À«ÄÃ¥ÀzÀ "ªÉÄîvÀÆÛgÀÄ ¨sÁUÀªÀvÀ ªÉÄüÀ" ªÉÇ0zÀÄ DUÀ«Ä¹ ªÀÄgÁp "±ÁPÀÄ0vÀ®" £ÀÈvÀå £ÁlPÀªÀ£ÀÄß ¥ÀæzÀ²ð¹vÀÄ. F £ÁlPÀªÀ£ÀÄß vÀ0eÁªÀÇj£À ªÀÄgÁp CgÀ¸À ¨Á¨Á ¸ÁºÉç ¥ÀPÉÆÃf gÀa¹zÀÝ£É0zÀÄ ºÉüÀ¯ÁVzÉ. (PÁ® Qæ. ±À. 1730) EzÀÄ ¸Àé®à ªÀÄnÖUÉ ¸À0¸ÀÌçvÀ £ÁlPÀzÀ0vÉ PÀ0qÀgÀÆ £ÀÈvÀå, ¸À0VÃvÀªÀ£ÀÄß M¼ÀUÉÆ0qÀ ªÀÄgÁp ¸À0ªÁzÀªÀ£ÀÆß PÀÆrPÉÆ0qÀ M0zÀÄ «²µÀ× ¥ÀæAiÉÆÃUÀªÁVvÀÄÛ. zÀ±ÁªÀvÁjAiÀÄ ¥Àæ¨sÁªÀªÀÇ ¸ÁPÀµÀÄÖ EvÀÄÛ. J0zÀgÉ, ªÀÄgÁp £ÁlPÀzÀ ºÀÄlÖ£ÀÄß ºÀ¢£É0l£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ¯Éèà UÀÄgÀÄw¸À§ºÀÄzÀÄ; J0zÁ¬ÄvÀ®èªÉÃ? - EzÀ£ÀÄß ªÀÄÄ0zÉ ¥Àæ¸ÁÛ¦¸À°zÉÝãÉ. PÀ£ÀßqÀzÀ "zÀ±ÁªÀvÁgÀ" ªÉÄüÀªÀ£ÀÄß PÀ£ÁðlPÀ¢0zÀ PÉÆ0PÀtPÉÌ vÀ0zÀªÀ£ÀÄ PÀ£ÀßqÀzÀ QÃvÀð£ÀPÁgÀ (ªÀÄgÁpAiÀÄ£ÀÄß §®è UÉÆêÉAiÀÄ PÉÆ0PÀtÂUÀ) ±ÁåªÀiïf £Á¬ÄPï PÁ¼É J0§ªÀ£ÀÄ. EªÀ£ÀÄ vÀ£Àß eÉÆvÉUÁgÀ ²ªÀgÁªÀÄ £ÁAiÀÄPï UÉÆÃqï¨ÉÆïÉAiÉÆ0¢UÉ ¨sÁªÉñÀégÀ ªÀÄ0¢gÀzÀzÀ°è UÀÄgÀªÀ ¸ÀªÀiÁdzÀªÀjUÉ EzÀ£ÀÄß PÀ°¹zÀ£É0§ G¯ÉèÃR zÉÆgÀPÀÄvÀÛzÉ. §ºÀıÀB d£ÁzÀð£À PÁªÀÄvÀgÀÄ UÉÆêÉAiÀÄ ºÀ¼ÉAiÀÄ £ÁlPÀPÁgÀgÀ£ÀÄß G¯ÉèÃT¸À®Ä EzÉà DzsÁgÀªÉ0zÀÄ vÉÆÃgÀÄvÀÛzÉ. QÃvÀð£ÀPÁgÀ¤0zÁVAiÉÄà "zÀ±ÁªÀvÁj" AiÀÄ ºÁqÀÄUÀ¼ÀÄ QÃvÀð£ÉUÀ¼À0vÉ PÀ0qÀÄzÀgÀ°è D±ÀÑAiÀÄðªÉä®è. ±ÁåªÀiïf £Á¬ÄPï PÁ¼É ªÀÄvÀÄÛ ²ªÀgÁªÀiï £Á¬ÄPï UÉÆÃqï¨ÉÆÃ¯É EªÀgÀÄ ©zÀgÀÆj£À «ÃgÀ¨sÀzÀæ £ÁAiÀÄPÀ£À D¸ÁÜ£ÀzÀ°è (Qæ. ±À. 1720) ªÀÄvÀÄÛ «eÁ¥ÀÅgÀzÀ ¨ÁzÀµÀºÀ£À D¸ÁÜ£ÀzÀ°è zÀ±ÁªÀvÁgÀ Dl Dr vÉÆÃj¹zÀÄÝ LwºÁ¹PÀ ¸À0UÀwAiÀiÁVzÉ - J0zÀÄ ªÀÄÄzÀUÀ®è ºÉüÀÄvÁÛgÉ. vÀ0eÁªÀÇj£À CgÀ¸ÀgÀÄ ªÀÄgÁpAiÀÄ°è £ÁlPÀ gÀa¸À®Ä F zÀ±ÁªÀvÁgÀzÀ ¥ÀæzÀ±Àð£ÀUÀ¼ÀÆ ¥ÉæÃgÀuÉAiÀiÁVgÀ§ºÀÄzÉ0zÀÄ HºÉUÉ E°è CªÀPÁ±À«zÉ. ªÀĺÁgÁµÀÖçzÀ ¸À0vÀ, ¸ÀªÀÄxÀð gÁªÀÄzÁ¸ÀgÀÄ ºÉüÀ¯ÁUÀĪÀ "²æà ®Që÷äãÁgÁAiÀÄt PÀ¯Áåt" ºÉ¸Àj£À ªÀÄgÁp KPÁ0PÀ £ÁlPÀ zÉÆgÉvÀÄzÁV gÁdªÁqÉAiÀĪÀgÀ ºÉýPɬÄzÉ. «µÀÄÚzÁ¸À ¨sÁªÉAiÀÄ "¹ÃvÁ ¸ÀéAiÀÄ0ªÀgÀ £ÁlPÀ" PÀÆÌ EzÀPÀÆÌ vÀÄ0¨Á ¸ÁªÀÄå«zÉAiÉÄ0zÀÆ CªÀgÀÄ ºÉýzÁÝgÉ. ±ÁºÀÆgÁd£ÀÄ §gÉ¢gÀĪÀ "²æà ®Që÷äãÁgÁAiÀÄt PÀ¯Áåt" £ÁlPÀzÀ°è C£ÉÃPÀ PÀ£ÀßqÀ, vÉ®ÄUÀÄ ±À§ÝUÀ½ªÉAiÉÄ0zÀÆ, EzÉà ªÀÄgÁpAiÀÄ ¥ÀæxÀªÀÄ £ÁlPÀªÉ0zÀÆ ¸À0±ÉÆÃzsÀPÀgÀ C©ü¥ÁæAiÀÄ. EzÉà ±ÁºÀÄgÁd¤0zÁVAiÉÄà vÉ®ÄUÀÄ AiÀÄPÀëUÁ£ÀzÀ°è UÀuÉñÀ £ÀÈvÀå DgÀ0¨sÀªÁ¬ÄvÉ0§ C0±ÀªÀÇ M¥ÀÅöàªÀ0vÀºÀzÀÄ. K¤zÀÝgÀÆ ªÀÄgÁpAiÀÄ°è £ÁlPÀ ºÀÄnÖPÉƼÀî®Ä PÀ£ÀßqÀzÀ zÀ±ÁªÀvÁgÀ DlªÉà (AiÀÄPÀëUÁ£À) ¥ÉæÃgÀuÉAiÀiÁ¬ÄvÉ0§ÄzÀgÀ°è ¸À0±ÀAiÀÄ G½¢®è. "ªÀÄgÁp ¯ÉÆÃPÀ ¸Á»vÀå" ªÀ£ÀÄß §gÉzÀ qÁ. ¸ÀzÁ PÀºÁðqÉAiÀĪÀgÀÄ ªÀĺÁgÁµÀÖçzÀ°è ¥ÀæZÀ°vÀ«gÀĪÀ "«¢ü £Álå" zÀ §UÉÎ ºÉüÀÄvÁÛ EzÀÄ £ÀÈvÀå - £Álå, ¸À0VÃvÀUÀ¼À «Ä®£À J0¢zÁÝgÉ. EzÀgÀ°è zÉêÀ - zÉêÀvÉUÀ¼À ªÉõÀUÀ¼ÀÄ §gÀÄvÀÛªÉ; ¸À0ªÁzÀ«gÀÄvÀÛzÉ. ¥Àæw ªÀµÀð £ÀqÉAiÀÄĪÀ F zsÁ«ÄðPÀ «¢üUÉ ¨ÉÃgÉ ¨ÉÃgÉ ºÉ¸ÀgÀÄUÀ½ªÉ (DSÁqÉÃ, ¥À0ZÀ«ÄÃ, ZÉÊwÃ, ¨ÉÆúÁqÁ). E0xÀ "ªÀÄgÁp ¯ÉÆÃPÀ£Álå¢0zÀ¯Éà ªÀÄgÁp £ÁlPÀ ºÀÄnÖvÀÄ" J0§ C©ü¥ÁæAiÀÄzÀ ¥Àj²Ã®£É CªÀ±Àå J£ÀÄߪÀ CªÀgÀ ªÀiÁw£À »0zÉ ¥À0ZÀ«ÄAiÀÄ "zÀ±ÁªÀvÁgÀ" zÀ ºÉƼÀºÀÄ PÀÆqÀ EzÉ. PÉÆ0PÀt ¥ÀæzÉñÀzÀ°èAiÀÄ "zÀ±ÁªÀvÁjà SÉüÉ", EzÀÄ "«¢ü £Álå" ªÉ0zÀÆ, ºÀgÀPÉAiÀÄ gÀÆ¥ÀzÀ°è £ÀqÉAiÀÄĪÀ zsÁ«ÄðPÀ «¢üAiÉÄ0zÀÆ «zÁé0¸ÀgÉ®ègÀ C©üªÀÄvÀªÁVzÉ. "PÉÆÃPÀuï ºÁ ªÀĺÁgÁµÀÖçZÁ ªÀÄgÁp ¨sÁ¶PÀ ¥Áæ0vÀ - vÁå ªÀÄÄ¼É zÀ±ÁªÀvÁjà £ÁlPï ºÉÃZï DzÀå ªÀÄgÁp £ÁlPÁZï ¸ÀégÀÆ¥ï" (PÀ£ÁðlPÀwïï AiÀÄPÀëUÁ£ï Dt ªÀÄgÁp £ÁlPï - ¥Áæ - vÁgÁ ¨sÀªÁ¼ïPÀgï, PÉÆ0PÀtªÀÅ ªÀÄgÁp ¨sÁµÉAiÀÄ£ÁßqÀĪÀ d£ÀgÀ ¥ÀæzÉñÀ, EzÀj0zÁV zÀ±ÁªÀvÁj £ÁlPÀªÉà DzÀå ªÀÄgÁp £ÁlPÀzÀ ¸ÀégÀÆ¥ÀªÉ¤¹zÉ.) F ªÉÄð£À C©ü¥ÁæAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß £ÁªÀÅ UÀªÀĤ¹zÀgÉ PÀ£ÁðlPÀzÀ AiÀÄPÀëUÁ£À ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄgÁpAiÀÄ zÀ±ÁªÀvÁj - EªÉgÀqÀPÀÆÌ §ºÀ¼À ¸ÁªÀÄå«zÉAiÉÄ0zÀÄ CxÀðªÁUÀÄvÀÛzÉ. ¨sÁ¸ÀÌgï gÉÊ PÀÄPÀÄ̪À½î ¸À0¥ÁzÀPÀvÀézÀ "MqÉÆØîUÀ" PÀÈwAiÀÄ°è - qÁ. ¸ÀĤÃvÁ ±ÉnÖ, ªÀÄÄ0§¬Ä Click here if you would like to Contribute or send a feedback.
Click here to read more about Yakshagana.
| 
