Best viewed with
Internet Explorer (IE) 4
and higher.
Site optimized for IE 5.0.

AiÀÄPÀëUÁ£À: ¸ÀégÀÆ¥À ªÀÄvÀÄÛ ªÀiË®å

Click here if you would like to Contribute or send a feedback.
Click here to read more about Yakshagana.

Part 1 | Part 2

¨sÁ¸ÀÌgï gÉÊ PÀÄPÀÄ̪À½î ¸À0¥ÁzÀPÀvÀézÀ "MqÉÆØîUÀ" PÀÈwAiÀÄ°è - qÁ. ZÀ0zÀæ±ÉÃRgÀ zÁªÉÄè

AiÀÄPÀëUÁ£ÀªÀÅ AiÀiÁªÀ ¸ÀégÀÆ¥ÀzÀ PÀ¯É? d£À¥ÀzÀªÉÃ? CxÀªÁ ±Á¹ÛçÃAiÀĪÉÃ? CzÀ£ÀÄß eÁ£À¥ÀzÀªÉ0zÀgÉ ±Á¹ÛçÃAiÀÄ, ±Á¹ÛçÃAiÀĪÉ0zÀgÉ eÁ£À¥ÀzÀ J£ÀÄߪÀ0vÀºÀ ¹ÜwUÉ E0zÀÄ AiÀÄPÀëUÁ£À vÀ®Ä¦zÉ.

KPÉ0zÀgÉ CzÀÄ eÁ£À¥ÀzÀzÀ°è vÀ£Àß C£À£ÀåvÉAiÀÄ£ÀÄß G½¹PÉÆ0r®è; ±ÀÄzÀÞ ±Á¹ÛçÃAiÀÄ PÀ¯É J£ÀÄߪÀ ªÀÄlÖPÉÌ ªÀÄÄlÖ°®è. ºÁUÁV E0zÀÄ PÀ¯Á¥Àæ¥À0ZÀzÀ ««zsÀ ¥ÀæPÁgÀUÀ¼ÉqÉAiÀÄ°è vÀ£Àß ªÀiË®åªÀ£ÀÄß ¤zsÀðj¹PÉƼÀÄîªÀ°è AiÀÄPÀëUÁ£À UÉÆ0zÀ®zÀ ¹ÜwAiÀÄ°èzÉ.

AiÀÄPÀëUÁ£ÀªÀÅ M0zÀÄ ¸À0QÃtð PÀ¯ÉAiÀiÁVgÀĪÀÅzÀj0zÀ CzÀgÀ PÀ¯ÁªÀiË®åPÉÌ zsÀPÉÌ vÀUÀĮĪÀ ¸À0¨sÀªÀUÀ¼ÀÄ eÁ¹Û. ªÀÄÄRåªÁV ªÀÄÄRªÀtÂðPÉ, ªÉõÀ¨sÀƵÀtUÀ¼ÀÄ, ºÁqÀÄUÁjPÉ, £ÀÈvÀå, C©ü£ÀAiÀÄ ºÁUÀÆ ¸ÀéAiÀÄ0 ¸ÀȶÖAiÀiÁUÀĪÀ ¸À0¨sÁµÀuÉUÀ½ªÉ. EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÆÜ®ªÁV avÀæ (ªÀÄÄRªÀtÂðPÉ ºÁUÀÆ ªÉõÀ¨sÀƵÀtUÀ¼ÀÄ) VÃvÀ (ºÁqÀÄUÁjPÉ C0zÀgÉ ¨sÁUÀªÀwPÉ), £ÀÈvÀå (£Álå ºÁUÀÆ C©ü£ÀAiÀÄ) ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁvÀÄ (CxÀðUÁjPÉ) J0§ÄzÁV £Á®ÄÌ «¨sÁUÀUÀ¼ÁV «0UÀr¸À§ºÀÄzÀÄ.

AiÀÄPÀëUÁ£ÀzÀ avÀæªÉà CzÀgÀ ¸ÀégÀÆ¥ÀzÀ £É¯ÉAiÀiÁVzÉ. AiÀiÁªÀÅzÉà wnÖ£À AiÀÄPÀëUÁ£ÀªÁzÀgÀÆ CzÀgÀ ªÀÄÄRªÀtÂðPÉ ºÁUÀÆ ªÉõÀ¨sÀƵÀtUÀ½0zÀ¯Éà d£À¸ÁªÀiÁ£ÀågÀÆ CzÀ£ÀÄß UÀÄgÀÄw¸À§®ègÀÄ.

C0zÀgÉ AiÀÄPÀëUÁ£ÀzÀ avÀæªÀÅ M0zÀÄ ¸Á0¥ÀæzÁ¬ÄPÀ ¸ÀégÀÆ¥ÀªÀ£ÀÄß ¥ÀqÉ¢zÉ. F ¸ÀégÀÆ¥ÀªÀÅ CzÀgÀ E£ÀÄß½zÀ C0±ÀUÀ¼ÁzÀ VÃvÀ, £ÀÈvÀå ºÁUÀÆ CxÀðUÀ¼ÉÆ0¢UÉ ¨É¸ÉzÀÄPÉÆ0rzÉ. AiÀÄPÀëUÁ£ÀªÀÅ UÀªÀÄ£À ¸É¼ÉAiÀÄĪÀÅzÀÄ CzÀgÀ ªÀÄÄRªÀtÂðPÉ ºÁUÀÆ ªÉõÀ¨sÀƵÀtUÀ½0zÀ¯ÉÃ. DzÀgÉ PÀ¯Á£ÀĨsÀÆw ¹PÀÄ̪ÀÅzÀÄ gÁUÀ - vÁ¼À - ªÁzÀåUÀ¼À »£É߯ÉAiÀÄ°è £ÀÈvÁå©ü£ÀAiÀÄzÀ ªÀÄÆ®PÀ CzÀÄ ¥ÀæPÀlªÁzÁUÀ¯ÉÃ. EzÀPÉÌ ¥ÉÇõÀuÉAiÀiÁV ¨É¼ÉzÀÄ §0zÀ CxÀðUÁjPÉAiÀÄÄ AiÀÄPÀëUÁ£ÀªÀ£ÀÄß E¤ßvÀgÀ PÀ¯Á¥ÀæPÁgÀUÀ½V0vÀ ©ü£ÀߪÉ0zÀÄ vÉÆÃj¸ÀĪÀ ªÀĺÀvÀé¥ÀÇtð C0±ÀªÁVzÉ. C0vÉAiÉÄà AiÀÄPÀëUÁ£ÀPÉÌ C£À£ÀåvÉAiÀÄ£ÀÄß ¤ÃqÀĪÀ C0±ÀªÀÇ CzÉà DVzÉ.

AiÀÄPÀëUÁ£ÀzÀ PÀ¯ÁªÀiË®åªÀÅ gÀÆ¥ÀÅUÉÆ0qÀzÀÄÝ F £Á®ÄÌ C0±ÀUÀ¼ÀÄ ¸ÀªÀÄgÀ¸ÀªÁV ªÉÄüÉʹ gÀ0UÀ¸ÀܼÀzÀ°è gÀ¸À¸ÀȶÖAiÀÄ£ÀÄß ªÀiÁrzÁUÀ. PÉêÀ® D¨sÀðmÉ, PÀÆUÁl, ¨ÉƨÁâlUÀ¼À C§âgÀ«zÁÝUÀ AiÀÄPÀëUÁ£ÀzÀ ¥ÀgÀ0¥ÀgÉ J¤¸À°®è. MmÁÖgÉAiÀiÁV ¸À0¢ ¥ÁqÀÝ£ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÄ®°vÀ gÀÆ¥ÀªÁV ºÁqÀÄwÛzÀÄÝzÀÆÝ ¥ÀgÀ0¥ÀgÉ J¤¸À°®è. ¸ÀjAiÀiÁzÀ gÁUÀ - vÁ¼À - ®AiÀÄUÀ¼ÉÆ0¢UÉ ºÁqÀÄUÀ¼À£ÀÄß gÀ¸À¨sÁªÀUÀ½UÀ£ÀÄUÀÄtªÁV ºÁqÀvÉÆqÀVzÀ §½PÀªÉà ¨sÁUÀªÀwPÉAiÀÄ ¥ÀgÀ0¥ÀgÉ G0mÁ¬ÄvÀÄ. ¨sÁUÀªÀwPÉAiÀÄ°è ««zsÀ ªÀÄlÖUÀ½zÀÝgÀÆ CªÀÅ ±Á¸ÀÛçzÀ ZËPÀnÖ£ÉƼÀUÉà PÀ0qÀÄ §0zÀ ªÉÊAiÀÄQÛPÀ bÁ¥ÀÅUÀ¼ÀÄ.

C0vÉAiÉÄà £ÁmÁå©ü£ÀAiÀÄzÀ®Æè gÀ¸Á©üdÕvÉAiÀÄÄ ¨É¼ÉzÀÄ §0vÀÄ. PÁªÀå ¸Á»vÀåzÀ ªÀÄÆ®UÀ¼À£ÀÄß §¼À¹PÉÆ0qÀÄ CxÀðUÁjPÉAiÀÄÆ ¥ÀPÀéªÁ¬ÄvÀ®èzÉà CzÀgÀ°è «ªÀıÉð - feÁÕ¸ÉUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ ¥ÁvÀæzÀ OavÀåªÀ£ÀÄß ºÉaѸÀ¯Á¬ÄvÀÄ. ««zsÀ ¥ÁvÀæUÀ¼À C©üªÀåQÛUÉ ¥ÀÇgÀPÀªÁV ¸Ë0zÀAiÀÄð, gËzÀæ - ©üÃPÀgÀvÉUÀ¼À£ÀÄß ©0©¸ÀĪÀ ªÀÄÄRªÀtÂðPÉ ºÁUÀÆ ªÉõÀ¨sÀƵÀtUÀ¼ÀÄ «PÀ¸À£ÀUÉÆ0qÀªÀÅ. EµÀÖ®èzÉà ¨sÁUÀªÀvÀgÀ ºÁUÀÆ PÀ¯Á«zÀgÀ eÁuÉäAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ ««zsÀ ¥Àæ¸À0UÀUÀ¼À ¥ÀæzÀ±Àð£ÀPÉÌ ¸ÀÆPÀÛªÁzÀ gÀ0UÀvÀ0vÀæUÀ¼ÀÄ gÀÆ¥ÀÅUÉÆ0qÀªÀÅ.

EzÉ®èªÀÇ vÉ0PÀÄwnÖ£À ªÀÄnÖUÉ ºÉüÀĪÀÅzÁzÀgÉ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 1930 gÀ zÀ±ÀPÀ¢0zÀ 1960 gÀ zÀ±ÀPÀzÀ vÀ£ÀPÀ dgÀÄVzÀ ¥ÀæQæAiÉÄ J£ÀߧºÀÄzÀÄ. C0zÀgÉ wÃgÁ »0¢£À AiÀÄPÀëUÁ£ÀzÀ°èzÀÝ PÉƼÀPÀÄ ºÁ¸ÀåUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÁj¹ gÀ0UÀvÀ0vÀæzÀ°èzÀÝ zÉÆõÀUÀ¼À£ÀÄß ¸Àj¥Àr¹ gÀ0UÀ¨sÁµÉAiÀÄ£ÀÄß GvÀÛªÀÄ¥Àr¹zÀ ¥ÀæQæAiÉÄAiÀiÁVvÀÄÛ. AiÀÄPÀëUÁ£ÀªÀ£ÀÄß E£ÁåªÀÅzÉà ±Á¹ÛçÃAiÀÄ PÀ¯ÉUÀ½UÉ ¸À0ªÁ¢AiÀiÁV ¥ÀæzÀ²ð¸À§®è C0vÀB¸ÀìvÀé CzÀQÌvÀÄÛ. »ÃUÉ CzÀgÀ PÀ¯Á ªÀiË®åªÀÅ M0zÀÄ ¹zÀÞ ¸ÀégÀÆ¥ÀzÀ ªÀÄÆ®PÀ PÁt¹PÉÆ0rvÀÄÛ. DzÀgÉ CzÀÄ ¸ÁܬÄUÉƼÀîzÉà §ºÀĨÉÃUÀ ²y®ªÁVgÀĪÀÅzÀÄ AiÀÄPÀëUÁ£À PÀ¯ÉAiÀÄ ¥ÀÅ£ÀgÀÄvÁÜ£ÀPÉÌ »£ÉßqÉAiÀÄÄ0lĪÀiÁrzÉ.

G£ÀßvÀ ªÀÄlÖPÉÌÃjzÀ AiÀÄPÀëUÁ£À PÀ¯Á ¸À0¥ÀæzÁAiÀĪÀÅ ²y®UÉƼÀî®Ä C£ÉÃPÀ PÁgÀtUÀ½ªÉ. CªÀÅUÀ¼À°è CzÀgÀ PÀ¯Á ªÀiË®åPÉÌ C£ÀÄUÀÄtªÁzÀ ¨É¯É (¸À0¨sÁªÀ£É) ¹PÀÌzÀÄzÉà ªÀÄÄRå PÁgÀtªÁVzÉ. CvÀÄå£ÀßvÀ ªÀÄlÖzÀ PÀ¯Á ¥ÀæzÀ±Àð£ÀªÀ£ÀÄß C¥ÉÃQë¸ÀÄwÛzÀÝ ¨sÀƪÀiÁ°PÀ ªÀUÀðzÀªÀgÀ°è PÀ¯Á«zÀjUÉ ¸À0¨sÁªÀ£É ¤ÃqÀĪÀ §UÉÎ ¨sÁjà G¥ÉÃPÉë EvÀÄÛ. C0¢£À ¢£ÀUÀ¼À°è AiÀiÁgÁzÀgÀÆ UÁæ«ÄÃt ²æêÀÄ0vÀgÀ°è UÉÆÃUÀgÉzÀÄ Dl DqÀĪÀ CUÀvÀå«vÀÄÛ.

gÁwæ Erà ªÀÄ£ÀgÀ0d£É ¤ÃqÀĪÀ PÀ¯Á ¥ÀæPÁgÀªÁV AiÀÄPÀëUÁ£ÀªÉÇ0zÉà ®¨sÀå«zÀÄÝzÀj0zÀ Hl, w0r EvÁå¢AiÀĵÀÖ£Éßà ¤Ãr SÁ° UÀzÉÝAiÀÄ°è PÀĽvÀÄ £ÉÆÃqÀĪÀ ¥ÉæÃPÀëPÀgÀ ªÀÄÄ0zÉ DlªÁr¸ÀĪÀÅzÀÄ ²æêÀÄ0vÀjUÉ zÉÆqÀØ Rað£À ¨Á§vÉÛãÀÆ DVgÀ°®è. DzÀgÉ CzÀj0zÀ Hj£À°è CªÀgÀ ªÀiÁ£À ªÀÄAiÀiÁðzÉ R0rvÀ ºÉZÀÄÑwÛvÀÄÛ. ¨sÀƪÀiÁ°ÃPÀgÀÄ DlzÀ PÉÆ£ÉAiÀÄ°è AiÀiÁgÁzÀgÉÆ0¢§âgÀÄ ¥ËæqsÀ £ÀljUÉ K£ÁzÀgÀÆ £ÀUÀzÀÄ §ºÀĪÀiÁ£À ¤ÃrzÀgÉ CzÉà zÉÆqÀØ ¸ÀÄ¢ÝAiÀiÁUÀÄwÛvÀÄÛ. ¸À0ZÁ®PÀgÀÄ ªÉÄüÀ £ÀqɸÀĪÀ ¸À0PÀl vÁ¥ÀvÀæAiÀÄUÀ¼À ¸ÀgÀ¥ÀtÂAiÀÄ£Éßà ©aÑlÄÖ K£ÁzÀgÀÆ PÁ¸ÀÄ VnÖ¸À¨ÉÃPÁVvÀÄÛ.

»ÃUÉ PÀ¯Á ªÀiË®åzÀ G£ÀßwUÁV PÀ¯Á«zÀgÀÄ £ÀqɸÀÄwÛzÀÝ ¥ÀæAiÉÆÃUÀ ºÁUÀÆ ¥ÀæAiÀÄvÀßUÀ½UÉ ¸ÀjAiÀiÁzÀ ¨É¯É ¹PÀÌzÉà ºÉÆìÄvÀÄ. ºÁUÁzÀÄzÀj0zÀ AiÀÄPÀëUÁ£ÀªÀÅ mÉ0mï ªÉÄüÀUÀ¼À ªÀåªÀ¸ÉÜUÉ ±ÀgÀuÁ¬ÄvÀÄ. C0zÀgÉ FUÀ AiÀÄPÀëUÁ£À PÀ¯Á ªÀiË®åzÀ ®PÀë÷åªÀÅ CzÀPÉÌ ¹PÀÄ̪À ¨É¯ÉAiÀÄ PÀqÉUÉ ºÀj¬ÄvÀÄ. §ºÀĪÀÄ0¢ ¥ÉæÃPÀëPÀgÀ ªÀÄ£À gÀ0f¸ÀĪÀÅzÉà CzÀgÀ UÀÄjAiÀiÁ¬ÄvÀÄ. EzÀj0zÀ ºÁ¸Àå ºÁUÀÆ ºÁ¸Áå¸ÀàzÀ ¸À0UÀwUÀ¼ÀÄ ¥ÀÅ£ÀgÀÄfÓêÀ£À ¥ÀqÉzÀªÀÅ. CvÀåzÀÄãvÀ PÀ¯Á ¥ÀgÀ0¥ÀgÉ ªÀĸÀÄPÁUÀÄvÁÛ ¸ÁVvÀÄ.

¸ÀĪÀiÁgÀÄ 1960 gÀ zÀ±ÀPÀzÀ §½PÀzÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉAiÀÄ°è AiÀÄPÀëUÁ£ÀzÀ «£Á±ÀªÀÅ AiÀÄPÀëUÁ£À PÀ¯Á ªÀåªÀ¸Á¬ÄUÀ½0zÀ¯Éà dgÀVzÉ. CxÁðvï ªÉÄüÀUÀ¼À ªÀiÁ°PÀgÀÄ ºÁUÀÆ PÀ¯Á«zÀgÀÆ ¸ÉÃj EzÀgÀ ¥ÀAiÀiÁðªÀ¸Á£À ªÀiÁrzÁÝgÉ. mÉ0mï DlUÀ¼ÀÄ ¸ÀºÁAiÀiÁxÀð ¥ÀæzÀ±Àð£ÀUÀ¼À ªÉâPÉUÀ¼ÁV ªÉÄüÀzÀ AiÀÄdªÀiÁ£ÀgÀÆ, PÉ®ªÀÅ PÀ¯Á«zÀgÀÆ "vÁgÁªÀiË®å" UÀ½¹zÀgÀÄ. C0vÀºÀªÀgÀ£ÀÄß ©lÄÖ E£ÀÄß½zÀ PÀ¯Á«zÀjUÉ ¸ÁPÀµÀÄÖ ¨É¯É (¸À0¨sÁªÀ£É) §gÀ°®è. »ÃUÁV ªÉÄüÀPÉÌ ¨É¯É §0zÀgÀÆ CzÀÄ PÀ¯Á«zÀjUÉ vÀ®Ä¥À°®è.

¥ÀjuÁªÀĪÁV PÀ¯Á ªÀiË®åªÀÅ eÁgÀvÉÆqÀVvÀÄ. EzÉà ºÉÆwÛUÉ ªÀiÁzsÀåªÀÄUÀ¼ÀÄ - ªÀÄÄRåªÁV ¹¤ªÀiÁ ªÀÄvÀÄÛ £ÁlPÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄ£ÀgÀ0d£ÉAiÀÄ ¸ÁzsÀ£ÀªÁV ¥Àæ¨sÁªÀ±Á°AiÀiÁzÀªÀÅ. C®èzÉà ¥ÉæÃPÀëPÀgÀ®Æè PÀ¯Á©üdÕvÉAiÀÄ C¨sÁªÀ«zÀݪÀgÉà ºÉaÑzÀgÀÄ. CªÀjUÉ ¨ÉÃPÁzÀÄzÀÄ CUÀÎzÀ ªÀÄ£ÀgÀ0d£É. E0vÀºÀªÀgÀ ªÀÄ£ÀªÉÇ°¸ÀĪÀÅzÉà PÀ¯Á«zÀgÀÄ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÁzÀ ªÀÄÄRå PÉ®¸ÀªÁ¬ÄvÀÄ. EzÀ®èzÉà PÀ¯Á ¸ÀȶÖAiÀÄ ¸ÀÄ®©üÃPÀgÀtPÉÌ EzÀÄ CªÀPÁ±À ªÀiÁrzÀÝj0zÁV PÀ¯Á«zÀjUÀÆ "PÉ®¸ÀzÀ" zÀȶ֬Ä0zÀ EzÀÄ C£ÀÄPÀÆ®ªÉà D¬ÄvÀÄ.

FUÀ JµÀÄÖ J£ÁßV PÀ¯Á ¥ÀæzÀ±Àð£À ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÉ£ÀÄߪÀÅzÀQÌ0vÀ JµÀÄÖ PÀrªÉÄ PÉ®¸À ªÀiÁrzÀgÉ ¸ÁPÀÄ J0§ ¢QÌ£À°è PÀ¯Á«zÀgÀÄ AiÉÆÃa¹zÀgÀÄ. ªÉÄüÀzÀ°è ¹PÀÄ̪À PÀrªÉÄ ¸À0§¼ÀPÉÌ MVÎPÉƼÀî¯ÁgÀzÀ PÀ¯Á«zÀgÀÄ ¨ÉÃgÉ GzÉÆåÃUÀ »rzÁUÀ CªÀgÀ ¸À0§¼À Kj¸ÀĪÀÅzÀÄ C¤ªÁAiÀÄðªÁ¬ÄvÀÄ. FUÀ ºÉaÑ£À ¨É¯É §0zÀgÀÆ PÀ¯Á«zÀj0zÀ PÀ¯Á ªÀiË®åªÀ£ÀÄß G£ÀßwUÉÃj¸ÀĪÀÅzÁUÀÄvÀÛ°®è. KPÉ0zÀgÉ ¨É¯É §0zÀzÀÄÝ PÀ¯Á ªÀiË®åPÀÌ®è; ºÁ¸ÀåªÉà ¥ÀæzsÁ£ÀªÁzÀ gÀ0UÀQæAiÉÄUÉ. E°è ¥ÀæwAiÉÆ0zÀÄ ¥ÁvÀæªÀÇ (¥ÉÇð) eÉÆÃPï ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ; d£ÀgÀ£ÀÄß £ÀV¸À¨ÉÃPÀÄ. C0zÀgÉ ºÁ¸ÀåUÁgÀgÉà PÀxÁ £ÁAiÀÄPÀgÀÄ; ªÀÄvÀÄÛ PÀ¯Á«zÀgÉ®è ºÁ¸ÀåUÁgÀgÀÄ. F ¥Àj¹ÜwUÉ AiÀÄPÀëUÁ£À vÀ®Ä¦gÀĪÀÅzÀj0zÀ CzÀÄ vÀ£Àß C£À£ÀåvÉAiÀÄ£ÀÄß PÀ¼ÀPÉÆ0rzÉ.

Part 1 | Part 2