§gÀĪÀ dÆ£ï 9 PÉÌ ©¸Áð ªÀÄÄAqÀ wÃjPÉÆAqÀÄ 110 ªÀµÀðUÀ¼ÁUÀÄvÀÛzÉ. F £ÀÆgÁ ºÀvÀÄÛ ªÀµÀðUÀ¼À°è zÉñÀPÉÌ ¸ÁévÀAvÀæå §A¢zÉ. dUÀwÛ£À¯Éèà ¨sÁgÀvÀ Cw zÉÆqÀØ ¥ÀæeÁ¥Àæ¨sÀÄvÀé J¤¹PÉÆArzÉ. FUÀ ¨sÀ«µÀåzÀ ¸ÀÆ¥Àgï ¥ÀªÀgï DUÀĪÀ ºÀA§®zÀ°èzÉ. ¨sÁgÀvÀ gÁPÉmïUÀ¼À£ÀÄß ºÁj¹zÉ, CtÄ ¨ÁA¨ï C£ÀÄß ¸ÉÆáÃn¹zÉ, ZÀAzÀæ£À §½ G¥ÀUÀæºÀªÀ£ÀÄß PÀ¼ÀÄ»¹zÉ. Ln PÁæAw, ©n ¨sÁæAw, ªÀiÁ¯ï ¸ÀA¸ÀÌçw, L. ¦. J¯ï. PÀÄvÀAvÀæ, ¹¤ªÀiÁ ªÀÄAvÀæ, ZÀÄ£ÁªÀuÉUÀ¼ÉA§ V«ÄäPÀÄÌ, PÉÆÃmÁå¢ü¥ÀwUÀ¼À ¢üªÀiÁPÀÄ.... JµÉÖ¯Áè §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼ÁVzÉ...
110 ªÀµÀðUÀ¼ÀÄ...
DzÀgÉ F zÉñÀzÀ D¢ªÁ¹UÀ¼À §zÀÄQ£À°è ªÀiÁvÀæ QAavÀÆÛ §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼ÁV®è. CªÀgÀ ±ÉÆõÀPÀgÀ ¸ÁÜ£ÀzÀ°è ©ænµï §zÀ¯ÁV ¨sÁgÀwÃAiÀÄgÀÄ §A¢zÁÝgÉ. CªÀgÀÄ ªÁ¹¸ÀĪÀ PÁqÀÄUÀ¼ÀÄ E£ÀÆß ¸ÀPÁðgÀzÀ ¸ÀévÉÛà DVzÉ. CªÀgÉ®ègÀ §zÀÄPÀÄ CAzÀÄ JµÀÄÖ CvÀAvÀæªÁVvÉÆÛà EA¢UÀÆ CµÉÖà CvÀAvÀæªÁV ªÀÄÄAzÀĪÀgÉ¢zÉ. £ÀÆgÁgÀÄ ªÀµÀðUÀ¼À »AzÉ CªÀgÀÄ PÉÊUÉwÛPÉÆAqÀ ©®Äè¨ÁtUÀ¼À£ÀÄß CªÀj£ÀÆß PɼÀVnÖ®è. DzÀgÉ CªÀgÀ ºÀÈzÀAiÀÄzÀ°ègÀĪÀ DPÉÆæñÀ ªÀiÁvÀæ ªÀµÀð ªÀµÀðPÉÌ ºÉZÁÑUÀÄvÀÛ¯Éà ºÉÆÃUÀÄvÀÛzÉ. CªÀgÀ°è ¸Áé©üªÀiÁ£ÀzÀ QZÀÑ£ÀÄß ºÀaѹzÀ ©¸Áð ªÀÄÄAqÀ£À ºÉÆÃgÁlªÀ£ÀÄß CªÀgÀÄ ªÀÄÄAzÀĪÀgɸÀÄwÛzÁÝgÉ....
AiÀiÁgÀÄ F ©¸Áð ªÀÄÄAqÀ?
¨sÀUÀvï ¹AUï ºÀÄlÄÖªÀÅzÀPÀÆÌ ªÀÄÄ£Àß, ªÀĺÁvÁä UÁA¢ü zÀQët D¦üæPÁ¢AzÀ ¨sÁgÀvÀPÉÌ »A¢gÀÄUÀĪÀÅzÀPÀÆÌ ªÀÄÄ£Àß ©ænµï ¸ÁªÀiÁædåPÉÌ zÉÆqÀØ zÀÄB¸Àé¥ÀߪÁVzÀÝ, CªÀgÀ «gÀÄzÀÞ vÀ£Àß d£ÀgÀ£ÀÄß ¸ÀAWÀn¹ ¸À±À¸ÀÛç ºÉÆÃgÁlªÀ£ÀÄß ªÀiÁrzÀÝ, D¢ªÁ¹UÀ¼À ¸ÁévÀAvÀæåPÁÌV ºÉÆÃgÁr ªÀÄrzÀ D¢ªÁ¹ £ÁAiÀÄPÀ ©¸Áð ªÀÄÄAqÀ.
CzÀÄ ºÀvÉÆÛA¨sÀvÀÛ£É ±ÀvÀªÀiÁ£À. ¨sÁgÀvÀªÀ£ÀÄß ®Æn ºÉÆqÉAiÀįÉAzÉà §A¢zÀÝ ©ænµÀgÀÄ C¥ÁgÀ ¸ÀA¥ÀwÛ£À ©ÃqÁVzÀÝ ¨sÁgÀvÀzÀ ªÀÄzsÀå¨sÁUÀzÀ°ègÀĪÀ PÁqÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É vÀªÀÄä C¢üPÁgÀ ¸Áܦ¸À®Ä ºÉÆgÀlgÀÄ. D PÁqÀÄUÀ¼À°è ªÁ¹¸ÀÄwÛzÀÝ, D PÁqÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀÇf¸ÀÄwÛzÀÝ, D PÁqÀÄUÀ¼À£ÀÄß gÀQë¸ÀÄwÛzÀÝ D¢ªÁ¹UÀ¼ÀÄ E£ÀÄß ªÀÄÄAzÉ PÁr£À GvÀà£ÀßUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀAUÀ滸ÀĪÀAw®è JAzÀgÀÄ ©ænµÀgÀÄ. CzÉà ºÉÆwÛUÉ eÁw ªÀåªÀ¸ÉܬÄAzÀ "£ÁUÀjPÀ" dUÀwÛ£À ¯ÉÆèsÀ, C¸ÀªÀiÁ£ÀvɬÄAzÀ ºÉÆgÀvÁVzÀÝ D¢ªÁ¹UÀ¼À£ÀÄß "»AzÀÆ" ªÁå¥ÁgÀ¸ÀÜgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¯ÉêÁzÉëUÁgÀgÀÄ ¸ÀÄ°AiÀįÁgÀA©ü¹zÀgÀÄ. EªÉgÀqÀgÀ ªÀÄzsÉå Qæ²ÑAiÀÄ£ï ªÀÄvÁAvÀjUÀ¼ÀÄ D¢ªÁ¹UÀ¼À£ÀÄß vÀªÀÄä zsÀªÀÄðPÉÌ ¸ÉÃjPÉƼÀî®Ä ºÉÆAZÀÄ ºÁPÀÄwÛzÀÝgÀÄ. »ÃUÉ vÀªÀÄä C¹ÛvÀé, vÀªÀÄä ¸ÀA¸ÀÈÌw ªÀÄvÀÄÛ ¨sÉÃzÀ¨sÁªÀ JA§ÄzÉà UÉÆwÛ®è¢zÀÝ vÀªÀÄä ¸ËºÁzÀð ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ªÀÄÆgÀÄ ¢PÀÄÌUÀ½AzÀ zÁ½UÀ¼ÀÄ ¥ÁægÀA¨sÀªÁzÁUÀ D¢ªÁ¹UÀ¼ÀÄ ««zsÀ ¥ÀæzÉñÀUÀ¼À°è, ««zsÀ £ÁAiÀÄPÀgÀ £ÉÃvÀÈvÀézÀ°è ¥Àæw¨sÀn¸À¯ÁgÀA©ü¹zÀÝgÀÄ.
CAvÀºÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è NªÀð gÉÊvÀ UÀÄwÛUÉzÁgÀ PÀÄlÄA§zÀ°è ©¸Áð ªÀÄÄAqÀ d¤¹zÀ (1875). ¥sÀ®ªÀvÁÛzÀ ¨sÀÆ¥ÀæzÉñÀzÀ°è ªÀÄÄAqÀ zÀA¥ÀwUÀ½zÀÄÝ gÉÊvÀ PÀÄlÄA§ªÁzÀgÀÆ §qÀvÀ£À JA§ÄzÀÄ CªÀgÀ ªÀÄ£ÉAiÀÄ ¨ÁV°UÉ vÉÆÃgÀtªÁVvÀÄÛ. ºÉÆmÉÖ¥ÁrUÁV ªÀÄÄAqÁ PÀÄlÄA§ FV£À ©ºÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ eÁRðAqÀzÀ bÀwÛøÀUÀqsÀzÀ ««zsÀ ¥ÀæzÉñÀUÀ¼À°è UÀÄwÛUÉ ¥ÀqÉAiÀÄÄvÁÛ fêÀ£À ¸ÁV¹vÀÄÛ.
bÀwÛøÀUÀqsÀzÀ d£À¥ÀzÀUÀ¼À ¥ÀæPÁgÀ ©¸Áð£À ¨Á®å J®ègÀAvÉAiÉÄà EvÀÄÛ. EvÀgÉ ºÀÄqÀÄUÀgÀAvÉ DvÀ£ÀÆ DlªÁqÀÄwÛzÀÝ, ¨ÉƺÉÆAqÀ PÁqÀÄUÀ¼À°è PÀÄj PÁAiÀÄÄwÛzÀÝ. »ÃUÉ DlªÁrPÉÆAqÀÄ ¨É¼ÉAiÀÄÄwÛzÁÝUÀ¯Éà ©¸Áð¤UÉ PÉƼÀ°£À §UÉÎ D¸ÀQÛ ºÉZÁѬÄvÀÄ. CzÀ£ÀÄß DvÀ JµÀÄÖ ZÉ£ÁßV £ÀÄr¸À®Ä PÀ°vÀ£ÉAzÀgÉ J®ègÀÆ CzÀ£ÀÄß PÉüÀ¯ÉAzÉà dªÉÄ DUÀÄwÛzÀÝgÀÄ. CzÁzÀ £ÀAvÀgÀ ©¸Áð J¯Éèà ºÉÆÃzÀgÀÆ vÀ£Àß PÉƼÀ®£ÀÄß ¸ÉÆAlPÉÌ PÀnÖPÉÆAqÉà ºÉÆÃUÀÄwÛzÀÝ. §qÀvÀ£ÀzÀ C¸ÀºÁAiÀÄPÀvɬÄAzÀ ©¸Áð£À vÀAzÉ ¸ÀÄUÀ£À vÀ£Àß Erà PÀÄlÄA§ªÀ£ÀÄß Qæ²ÑAiÀÄ£ï zsÀªÀÄðPÉÌ ªÀÄvÁAvÀgÀUÉƽ¹zÀÝ. F PÁgÀtPÉÌ ©¸Áð¤UÉ ¥ÁæxÀ«ÄPÀ ±Á¯É vÀ£ÀPÀ Qæ²ÑAiÀÄ£ÀßgÀÄ £ÀqɸÀÄwÛzÀÝ ±Á¯ÉUÀ¼À°è «zÀå ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ CªÀPÁ±À ¹QÌvÀÄ. Qæ²ÑAiÀÄ£ÀߣÁVzÁÝUÀ ©¸Áð¤UÉ zËzï ¥ÀÅwð JAzÀÄ ªÀÄgÀÄ £ÁªÀÄPÀgÀt ªÀiÁqÀ¯ÁVvÀÄÛ. DUÀ ©¸Áð¤UÉ 13 ªÀµÀð ªÀAiÀĸÀÆì DVgÀ°®è. DzÀgÀÆ DvÀ ºÀ®ªÁgÀÄ DvÀAPÀUÀ½AzÀ vÀÄA©zÀÝ. MAzÉqÉ §qÀvÀ£ÀzÀ ¨ÉÃUÉAiÀÄ°è ¨ÉÃAiÀÄÄwÛzÀÝ vÀ£ÀßAvÀºÀ D¢ªÁ¹UÀ½UÉ Qæ²ÑAiÀÄ£ï ¥Á¢æUÀ¼ÀÄ vÀªÀÄä zsÀªÀÄðzÀ ªÀÄÄSÁAvÀgÀ ¸Á«£À £ÀAvÀgÀ ¸ÀéUÀð ¥Áæ¦ÛAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ JAzÀÄ ºÉüÀÄwÛzÀÝ PÀvÉUÀ½AzÀ gÉÆùºÉÆÃzÀ. E£ÉÆßAzÉqÉ "»AzÀÆ" zsÀªÀÄð¥ÀæZÁgÀPÀgÀÄ vÀªÀÄä zsÀªÀÄðzÀ ±ÉæõÀ×vÉAiÀÄ£ÀÄß PÉÆAqÁqÀÄvÀÛ¯Éà D¢ªÁ¹UÀ¼À ¸ÀA¸ÀÌçwAiÀÄ£ÀÄß »ÃUɼÉAiÀÄĪÀÅzÀgÀ «gÀÄzÀÞªÀÇ DPÉÆæñÀUÉÆArzÀÝ. ªÀÄvÉÆÛAzÉqÉ ©½AiÀÄgÀ PÁ£ÀÆ£ÀÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ "»AzÀÆ" ªÁå¥ÁgÀ¸ÀÜgÀ PÀ¥ÀlvÀ£ÀzÀ £ÀqÀÄªÉ vÀ£Àß d£À vÀªÀÄä ¨sÀÆ«ÄUÀ¼À£Éßà PÀ¼ÉzÀÄPÉÆAqÀÄ ¢£ÀUÀÆ°UÀ¼ÁUÀÄwÛgÀĪÀÅzÀ£ÀÄß £ÉÆÃr DvÀAPÀUÉÆArzÀÝ. EzÉ®èzÀgÀ ªÀÄzsÉå ©ænµÀgÀÄ «gÀÄzÀÞ C¢ªÁ¹UÀ¼ÀÄ zÀAUÉ K¼À¯ÁgÀA©ü¹zÀÝgÀÄ.
DUÀ ©¸Áð ªÀÄvÀÄÛ DvÀ£À Erà PÀÄlÄA§ Qæ²ÑAiÀÄ£ï zsÀªÀÄðªÀ£ÀÄß wgÀ¸ÀÌj¹ vÀªÀÄä D¢ªÁ¹ ¸ÀA¸ÀÌçwUÉ »A¢gÀÄVvÀÄ. CµÉÆÖwÛUÉ ©¸Áð 17 ªÀµÀð ªÀAiÀĹì£À DPÀµÀðPÀ AiÀÄĪÀPÀ£ÁVzÀÝ. ºÉƼÀ¥ÀÅ PÀtÄÚUÀ¼À ¸ÀÄAzÀgÀ£ÁVzÀÝ ©¸Áð PÉêÀ® LzÀÄ Cr £Á®ÄÌ EAZÀÄ JvÀÛgÀzÀªÀ£ÁVzÀÝgÀÆ D¢ªÁ¹UÀ¼À ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ°è DvÀ£Éà ºÉZÀÄÑ JvÀÛgÀzÀªÀ£ÁVzÀÝ. D ªÀAiÀĹìUÉ ¸ÀºÀdªÁzÀAvÉ DvÀ£ÀÆ NªÀð D¢ªÁ¹ ºÀÄqÀÄVAiÀÄ£ÀÄß ¥ÉæëĹ CªÀ¼À£ÀÄß ªÀÄzÀÄªÉ DUÀĪÀÅzÁV DPÉAiÀÄ vÀAzÉvÁ¬ÄUÉ ºÉý ¤²ÑvÁxÀðªÀ£ÀÄß ªÀiÁrPÉÆAqÀ. EzÉ®èQÌAvÀ ªÀÄÄRåªÁV ©¸Áð vÀ£Àß D¢ªÁ¹ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ°è ¸ÁªÀiÁfPÀ £ÁåAiÀÄ, ¸ÁA¸ÀÌçwPÀ ¥ÀÅ£ÀgÀÄfÓêÀ£À ªÀÄvÀÄÛ zsÁ«ÄðPÀ §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼À£ÀÄß vÀgÀ®Ä AiÀÄwß¹zÀ. D¢ªÁ¹UÀ¼À «ÄxÉå ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAPÉÃvÀUÀ¼À£Éßà G¥ÀAiÉÆÃV¹PÉÆAqÀÄ CªÀgÀ°è ªÀÄvÉÛ ¸Áé©üªÀiÁ£À ªÀÄÆqÀĪÀAvÉ ªÀiÁrzÀ. F ªÀÄzsÉå ©ænµÀgÀ «gÀÄzÀÞzÀ ºÉÆÃgÁlPÉÌ ªÀÄvÀÄÛ D¢ªÁ¹UÀ¼À°è ºÉƸÀ ZÉÊvÀ£ÀåªÀ£ÀÄß ªÀÄÆr¸À°PÉÌ JA§ PÁgÀt¢AzÀ¯ÉÆà K£ÉÆà ©¸Áð vÁ£ÀÄ zÉêÀgÀ CªÀvÁgÀªÉAzÀÄ WÉÆö¹ PÉÆAqÀ! vÀ£Àß F CªÀvÁgÀzÀ°è DvÀ WÉÆö¹zÀ ºÉƸÀ zsÀªÀÄðzÀ°è ¥ÀæPÀÈwAiÉÄà zÉêÀgÉAzÀÄ; ¸ÀªÀiÁ£À ¸ÀªÀiÁdªÉà ¤ÃwAiÉÄAzÀÄ; ¸ÀļÀÄî, ªÀå©üZÁgÀ, PÀ¼ÀîvÀ£À, ©üPÁël£É, PÀ¥ÀlvÀ£À, ¸ÁéxÀðUÀ¼ÀÄ ¤µÉÃzsÀ JAzÀÄ WÉÆö¹zÀ.
DvÀ£À F ºÉƸÀ zsÀªÀÄðzÀ J¯Áè ¤ÃwUÀ¼ÀÄ D¢ªÁ¹UÀ¼À ¸ÀA¸ÀÌçwAiÉÆA¢UÉ ¨É¸ÉzÀÄPÉÆArzÀÝjAzÀ §ºÀ¼À ¨ÉÃUÀ ©¸Áð d£À¦æAiÀÄvÉ ¥ÀqÉzÀ. DvÀ£À£ÀÄß "zÉêÀªÀiÁ£ÀªÀ" JAzÀÆ, "zsÀwð C¨Áâ" (¨sÀÆ«ÄAiÀÄ vÀAzÉ) JAzÀÆ d£À PÉÆAqÁqÀ¯ÁgÀA©ü¹zÀgÀÄ. J®è "zÉêÀ ªÀiÁ£ÀªÀgÀ" ¸ÀÄvÀÛ DUÀĪÀAvÉ ©¸Áð£À ¸ÀÄvÀÛ®Æ gÉÆÃUÀUÀ¼À£ÀÄß UÀÄt¥Àr¸ÀĪÀ, ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀjºÀj¸ÀĪÀ ¥ÀªÁqÀ ±ÀQÛ DvÀ¤UÉ EzÉ JA§ zÀAvÀ PÀvÉUÀ¼ÀÄ ºÀÄnÖPÉÆAqÀªÀÅ. ©¸Áð£À ªÀÄÄAqÀ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀĪÀ®èzÉ EvÀgÉ §ÄqÀPÀlÄÖ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄUÀ¼ÀÆ DvÀ£À »A¨Á®PÀgÁzÀgÀÄ. 1893 - 94 gÀ°è ©ænµï ¸ÀPÁðgÀ J¯Áè PÁqÀÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À°èzÀÝ ºÀ½îUÀ¼À£ÀÄß gÀQëvÀ CgÀtå JAzÀÄ WÉÆö¹vÀÄ. D ªÀÄÆ®PÀ D¢ªÁ¹UÀ¼À J¯Áè ºÀPÀÄÌUÀ¼À£ÀÄß QvÀÄÛPÉÆArvÀÄ. ©ænµÀgÀ F ¤ÃwAiÀÄ «gÀÄzÀÞ ©¸Áð vÀ£Àß d£À¦æAiÀÄvÉAiÀÄ£Éßà ¸ÁévÀAvÀæ ¸ÀAUÁæªÀĪÁV gÀƦ¸ÀĪÀ°è AiÀıÀ¹éAiÀiÁzÀ. ©ænµÀjAzÀ, »AzÀÆ ¨sÀƪÀiÁ°ÃPÀjAzÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÁå¥ÁgÀ¸ÀÜjAzÀ ©qÀÄUÀqÉAiÀÄ ºÉÆÃgÁlPÉÌ vÀ£Àß d£ÀgÀ£ÀÄß ¸ÀdÄÓUÉƽ¹zÀ. 1894 gÀ CPÉÆÖçgï 1 gÀAzÀÄ ZÉÆÃmÁ £ÁUÀÄàgï JA§°èUÉ §ÈºÀvï ªÉÄgÀªÀtÂUÉUÉ PÀgÉ ¤ÃrzÀ. "G¼ÀĪÀªÀ£Éà ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ MqÉAiÀÄ£ÁUÀ¨ÉÃPÀÄ", "ªÀĺÁgÁtÂAiÀÄ DqÀ½vÀªÀ£ÀÄß QvÀÄÛ ºÁQ d£ÀvÁ DqÀ½vÀªÀ£ÀÄß ¸Áܦ¸À¨ÉÃPÀÄ" JA§ JgÀqÀÄ GzÉÝñÀUÀ¼ÀÄ F ªÉÄgÀªÀtÂUÉAiÀÄ ¥ÀæªÀÄÄR CA±ÀUÀ¼ÁVzÀݪÀÅ. ©¸Áð£À PÀgÉUÉ D¢ªÁ¹UÀ¼ÀÄ ¸ÀàA¢¹ ªÉÄgÀªÀtÂUÉ AiÀıÀ¹éAiÀiÁ¬ÄvÀÄ.
¢£À¢AzÀ ¢£ÀPÉÌ ºÉZÁÑUÀÄwÛzÀÝ ©¸Áð£À d£À¦æAiÀÄvÉAiÀÄ£ÀÄß PÀAqÀÄ ©ænµÀgÀÄ PÀAUÁ¯ÁzÀgÀÄ. PÀÆqÀ¯Éà DvÀ£À£ÀÄß §A¢ü¹ ºÀfgÁ¨Ázï eÉÊ°UÉ ºÁQzÀgÀÄ. JgÀqÀÄ ªÀµÀðUÀ¼À£ÀÄß eÉÊ°£À°è PÀ¼ÉzÀ ©¸Áð ºÉÆgÀ§gÀÄwÛzÀÝAvÉ vÀ£Àß ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ gÀÆ¥ÀªÀ£Éßà §zÀ¯Á¬Ä¹zÀ. ©qÀÄUÀqÉAiÀÄ £ÀAvÀgÀ ¨sÀÆUÀvÀ£ÁzÀ ©¸Áð ©ænµÀgÀ «gÀÄzÀÞ ¸À±À¸ÀÛç ºÉÆÃgÁlªÀ£ÀÄß ¥ÁægÀA©ü¹zÀ.
©ænµÀgÀ PÀZÉÃj PÀlÖqÀUÀ¼À ªÉÄïÉ, CªÀgÀ£ÀÄß ¨ÉA§°¸ÀÄwÛzÀÝ d£ÀgÀ ªÀÄ£ÉUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ªÀÄvÀÄÛ ¥ÉǰøÀgÀ vÀAqÀUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ©¸Áð£À D¢ªÁ¹UÀ¼À UÉj¯Áè ¸ÉÊ£Àå zÁ½UÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁrvÀÄ. £ÀÆgÁgÀÄ ¥ÉǰøÀgÀ£ÀÄß PÉÆAzÀÄ ºÁQvÀÄ. MªÉÄä gÁAa ªÀÄvÀÄÛ RÄAw JA§°è ¸ÀĪÀiÁgÀÄ £ÀÆgÀÄ PÀlÖqÀUÀ¼À£ÀÄß ¨sÀ¸Àä ªÀiÁrvÀÄ. ©¸Áð£À£ÀÄß »rzÀÄPÉÆlÖªÀjUÉ L£ÀÆgÀÄ gÀÆ¥Á¬ÄUÀ¼À £ÀUÀzÀÄ §ºÀĪÀiÁ£ÀªÀ£ÀÄß ©ænµï ¸ÀPÁðgÀ WÉÆö¹vÀÄ. ZÉÆÃmÁ £ÁUÀÄàgï ¸ÀÄvÀÛ°£À 550 ZÀzÀÄgÀªÉÄÊ° ¥ÀæzÉñÀzÀ°è DvÀ£À ºÉÆÃgÁl ºÀ©âvÀÄ. 1899 gÀ°è ©¸Áð vÀ£Àß §AqÁAiÀĪÀ£ÀÄß ªÀÄvÀÛµÀÄÖ wêÀæUÉƽ¹zÀ. RÄAw, MªÀÄgï, §¹AiÀiÁ, gÁAa EvÁå¢ PÀqÉUÀ¼À°è ¥Éǰøï oÁuÉUÀ¼À ªÉÄÃ¯É zÁ½UÀ¼ÀÄ £ÀqÉzÀªÀÅ. JAlÄ ¥ÉǰøÀgÀÄ PÉÆ®è®àlÄÖ 32 d£À ¥ÀgÁjAiÀiÁzÀgÀÄ. ¸ÀÄvÀÛªÀÄÄvÀÛ°£À ¥ÀæzÉñÀUÀ¼À°è ªÁ¹¸ÀÄwÛzÀÝ ©½AiÀÄgÀÄ vÀªÀÄä ¥ÁætPÉÌ ºÉzÀj C°èAzÀ Nr ºÉÆÃzÀgÀÄ. 89 ¨sÁªÀiÁ°ÃPÀgÀ ªÀÄ£ÉUÀ¼ÀÄ §Æ¢AiÀiÁzÀªÀÅ. ZÀZïð ªÀÄvÀÄÛ ©ænµÀgÀ D¹ÛUÀ½UÉ ¨ÉAQ ©zÀݪÀÅ. D¢ªÁ¹UÀ¼À zÀAUÉ JµÀÄÖ wêÀæUÉÆArvÉÛAzÀgÉ gÁAaAiÀÄ f¯Áè¢üPÁjUÉ CzÀ£ÀÄß vÀqÉAiÀįÁUÀzÉ PÉÆ£ÉUÉ ¸ÉÊ£ÀåPÉÌ §gÀºÉýzÀ. 1900 gÀ d£ÀªÀjAiÀÄ°è ©¸Áð vÀ£Àß zÀAUÉAiÀÄ JgÀqÀ£É CzsÁåAiÀÄPÉÌ ZÁ®£É ¤ÃrzÀ. F CzsÁåAiÀÄzÀ°è ©ænµÀgÀÄ ªÀiÁvÀæªÀ®è CªÀgÉÆA¢UÉ PÉÊeÉÆÃr¹zÀÝ ¯ÉêÁzÉëUÁgÀgÀÄ, ¨sÀÆ ªÀiÁ°ÃPÀgÀÄ, PÁAmÁæPÀÖgÀÄzÁgÀgÀÆ ©¸Áð£À ¸ÉÊ£ÀåzÀ zÁ½UÉ UÀÄjAiÀiÁzÀgÀÄ. §ºÀ¼ÀµÀÄÖ d£À ¸Á«VÃqÁzÀgÀÄ, ¯ÉPÀÌ«®èzÀµÀÄÖ PÀlÖqÀUÀ¼ÀÄ zsÀéA¸ÀUÉÆAqÀªÀÅ.
DzÀgÉ CµÀÄÖ ºÉÆwÛUÉ ©ænµÀgÀ ¸ÉÊ£Àå gÁAaUÉ DUÀ«Ä¹vÀÄ. CªÀgÀ §AzÀÆPÀÄUÀ¼À ªÀÄÄAzÉ ©¸Áð£À D¢ªÁ¹UÀ¼À ¸ÉÊ£ÀåzÀ ©®Äè¨ÁtUÀ¼ÀÄ AiÀiÁªÀ ¯ÉPÀÌPÀÆÌ EgÀ°®è. zÀÄA¨Áj ¨ÉlÖzÀ ºÀwÛgÀ ©¸Áð ªÀÄvÀÄÛ ©ænµÀgÀ ¸ÉÊ£Àå ªÀÄÄSÁªÀÄÄT D¬ÄvÀÄ. ©ænµÀgÀ §AzÀÆPÀÄUÀ½UÉ £ÀÆgÁgÀÄ D¢ªÁ¹UÀ¼À ºÉtUÀ¼ÀÄ GgÀĽzÀªÀÅ. zÀÄA¨Áj ¨ÉlÖzÀ ªÉÄÃ¯É ºÉtUÀ¼À gÁ² EvÀÄÛ. F ºÀvÁåPÁAqÀzÀ £ÀAvÀgÀ d£À F ¨ÉlÖªÀ£ÀÄß "ºÉtUÀ¼À ¨ÉlÖ" JAzÀÆ PÀgÉAiÀįÁgÀA©ü¹vÀÄ. 1999 gÀ ªÀiÁZï £À°è ZÀPÀæzsÀ¥ÀÅðgï JA§ PÁr£À°è ©¸Á𠤢æ¸ÀÄwÛzÁÝUÀ DvÀ£À£ÀÄß ©ænµÀgÀÄ §A¢ü¹zÀgÀÄ. ©¸Áð ªÀÄvÀÄÛ DvÀ£À 482 ¸ÀAUÀrUÀgÀ «gÀÄzÀÞ ºÀ®ªÁgÀÄ PÉøïUÀ¼À£ÀÄß drAiÀįÁ¬ÄvÀÄ. F ¥ÀæPÀgÀtUÀ¼À «ZÁgÀuÉ £ÀqÉAiÀÄÄwÛzÁÝUÀ¯Éà ©¸Áð eÉÊ°£À°è gÀPÀÛªÀ£ÀÄß ªÁAw ªÀiÁrPÉƼÀî¯ÁgÀA©ü¹zÀ. 1990 gÀ dÆ£ï 9 gÀAzÀÄ ©¸Áð eÉÊ°£À¯Éèà PÉÆ£ÉAiÀÄĹgɼÉzÀ. DvÀ DvÀ¤UÉ PÉêÀ® 25 ªÀµÀð ªÀAiÀĸÀÄì. DzÀgÉ ©¸Áð EªÀwÛUÀÆ bÀwÛøÀUÀqsÀ, eÁRðAqï, Nr±Á ªÀÄvÀÄÛ ©ºÁgÀzÀ D¢ªÁ¹UÀ¼À°è fêÀAvÀªÁVzÁÝ£É. "d®, dAUÀ¯ï ªÀÄvÀÄÛ d£ÀvÉ" UÁV DvÀ ªÀiÁrzÀÝ ºÉÆÃgÁlªÀ£ÀÄß CªÀgÉ®è ««zsÀ jÃwUÀ¼À°è ªÀÄÄAzÀĪÀgɹzÁÝgÉ.
D ªÀÄÆ®PÀªÉà vÀªÀÄä C¹ÛvÀé, ¨sÀÆ«Ä ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA¸ÀÈÌwAiÀÄ£ÀÄß PÁ¥ÁrPÉƼÀî®Ä AiÀÄw߸ÀÄwÛzÁÝgÉ. C°è£À D¢ªÁ¹UÀ¼À §zÀÄQ£À°è ºÉÃUÉ ¨sÀÆ«Ä, ªÀÄgÀ, £À¢, PÁqÀÄ, PÉgÉ, DPÁ±À, ºÀÆ, ºÀQÌ, ¥ÁætÂUÀ¼ÀÄ, ºÁqÀÄ, £ÀÈvÀå, ¸ÀÆAiÀÄð, ¥ÉæêÀÄ, PÁªÀÄ, qÉƼÀÄîUÀ¼ÀÄ ªÀÄÄRåªÉÇà ºÁUÉAiÉÄà ©¸Áð ©lÄÖ ºÉÆÃzÀ PÀ£À¸ÀÄUÀ¼ÀÄ PÀÆqÀ CµÉÖà ªÀÄÄRå. DzÀgÉ «¥ÀAiÀiÁð¸À £ÉÆÃr. 110 ªÀµÀðUÀ¼À »AzÉ ©ænµÀgÀÄ ©¸Áð£À£ÀÄß PÉÆAzÀgÀÄ. EªÀvÀÄÛ ©¸Áð£À C£ÀÄAiÀiÁ¬ÄUÀ¼ÁzÀ D¢ªÁ¹UÀ¼À£ÀÄß PÉÆ®ÄèªÀ ªÀÄÆ®PÀ UÀȺÀ ¸ÀaªÀ ¦. azÀA§gÀA CªÀgÀÄ ©¸Áð ©vÀÛ PÀ£À¸À£ÀÆß PÉÆ®è®Ä ºÉÆgÀnzÁÝgÉ. D¢ªÁ¹UÀ¼À DPÉÆæñÀ ºÉZÀÑzÉ EgÀÄvÀÛzÉAiÉÄÃ?
¸Ëd£Àå: UËj ®0PÉñïgÀªÀgÀ "®0PÉñï"
Click here to go to the main page of People.
Please send your opinions, feedbacks, articles to shshenoy at yahoo.com
